Η ένταση μεταξύ των ΗΠΑ και άλλων μελών του ΝΑΤΟ οδηγεί τις χώρες της Ευρώπης να εξετάζουν μια συλλογική άμυνα λιγότερο εξαρτημένη από την Αμερική -όμως η εικόνα είναι πολύ διαφορετική στην Ασία.
Οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τον στρατιωτικό συντονισμό με τους συμμάχους τους στον Ινδο-Ειρηνικό τα τελευταία χρόνια, μεταφέροντας περισσότερα πυραυλικά συστήματα, μαχητικά αεροσκάφη και άλλα οπλικά συστήματα στην περιοχή. Παράλληλα, έχουν επεκτείνει την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων ώστε να προετοιμαστούν για πιθανές κρίσεις, όπως μια σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν.
Οι απαιτήσεις προς τον αμερικανικό στρατό από τον πόλεμο κατά του Ιράν έχουν δημιουργήσει ορισμένες ελλείψεις στην Ασία, όπως η μεταφορά μιας Εκστρατευτικής Μονάδας Πεζοναυτών από την Ιαπωνία. Η συναλλακτική φύση του Ντόναλντ Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων δηλώσεών του ότι οι πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν αποτελούν "διαπραγματευτικό χαρτί" με την Κίνα, προκαλεί ανησυχία σε συμμάχους και εταίρους παγκοσμίως.
Ωστόσο, πέρα από το πολιτικό θέατρο, οι στρατιωτικές αναπτύξεις και επιχειρήσεις των ΗΠΑ στον δυτικό Ειρηνικό αυξάνονται σταθερά από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ.
Όλα αυτά είναι ευπρόσδεκτα στο Τόκιο, τη Σεούλ, την Καμπέρα και άλλες πρωτεύουσες της περιοχής, οι οποίες θεωρούν ότι η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση των προκλήσεων από την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα. Οι υπουργοί Άμυνας αναμένεται να ακούσουν περισσότερα πάνω σε αυτό το θέμα το Σαββατοκύριακο από τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος πρόκειται να μιλήσει το Σάββατο στο ετήσιο συνέδριο ασφάλειας Shangri-La στη Σιγκαπούρη, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Η άποψη της κυβέρνησης Τραμπ ότι η Κίνα αποτελεί πολύ πιο άμεση πρόκληση από τη Ρωσία λειτουργεί υπέρ των ασιατικών συμμάχων της Ουάσιγκτον. Ωστόσο, η διατήρηση της αμερικανικής εμπλοκής απαιτεί εμπορικές παραχωρήσεις, αύξηση των αμυντικών δαπανών και ακόμη και δημόσιους επαίνους προς τον Αμερικανό πρόεδρο.
"Η ευρωπαϊκή απάντηση είναι η αυτοδυναμία και η στρατηγική αυτονομία", δήλωσε ο Έβαν Μεντεΐρος, ο οποίος υπηρέτησε στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου κατά την κυβέρνηση Ομπάμα. "Και υπάρχει η ασιατική απάντηση, κυρίως από την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Αυστραλία, που είναι να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη συμμαχία και να φέρουν τις ΗΠΑ πιο κοντά."
Τα σχέδια των ΗΠΑ να μειώσουν τα επίπεδα στρατευμάτων στη Γερμανία έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες στην Ευρώπη σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Εξοργισμένος από την έλλειψη υποστήριξης του ΝΑΤΟ προς τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ο Τραμπ έχει δημόσια αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη συμμαχία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές της στρατηγικής αυτονομίας, επεκτείνει το πυρηνικό οπλοστάσιο της Γαλλίας και έχει ηγηθεί των εκκλήσεων ώστε η Ευρώπη να είναι πιο ικανή να αμύνεται μόνη της.
"Το δίδαγμα που πρέπει να αντλήσουμε είναι: ας μην είμαστε πλέον εξαρτημένοι", δήλωσε ο Μακρόν τον Απρίλιο.
Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ασία δεν έχουν μείνει ανεπηρέαστοι από την κριτική του Τραμπ, ιδιαίτερα όσον αφορά τα παράπονά του για τις αμυντικές δαπάνες και τις συνθήκες που υποχρεώνουν τις ΗΠΑ να τους υπερασπίζονται χωρίς αντίστοιχη δέσμευση από την πλευρά τους. Ο πρόεδρος έχει επίσης δηλώσει ότι θα πρέπει να κάνουν περισσότερα για την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, η διαφορά στον τόνο από τον Λευκό Οίκο και το Πεντάγωνο τους τελευταίους μήνες απέναντι στους Ευρωπαίους και Ασιάτες συμμάχους υπήρξε εντυπωσιακή.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στη Σεούλ τον Ιανουάριο, ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου Έλμπριτζ Κόλμπι χαρακτήρισε τη Νότια Κορέα "σύμμαχο - πρότυπο", αφού ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ. Ο Τραμπ έχει επαινέσει τα σχέδια αμυντικών επενδύσεων της Αυστραλίας και, κατά τη συνάντησή του με την Ιαπωνίδα πρωθυπουργό Σανάε Τακαΐτσι τον Μάρτιο, αναφέρθηκε στην "τεράστια υποστήριξη" της Ιαπωνίας "σε όλα".
Ο ναύαρχος Σάμιουελ Παπάρο, διοικητής της Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού των ΗΠΑ, χαρακτήρισε τους συμμάχους της περιοχής "στρατηγικό κέντρο βάρους" σε συνέδριο ασφάλειας στη Χονολουλού τον Ιανουάριο.
Οι σύμμαχοι αυτοί γίνονται όλο και πιο πρόθυμοι να αναπτύσσουν δυνάμεις στην περιοχή και όχι απλώς να θεωρούν δεδομένο ότι οι ΗΠΑ θα ηγούνται. Για την Ιαπωνία αυτό έγινε εμφανές με την πρώτη ανάπτυξη μάχιμων στρατευμάτων στις Φιλιππίνες για την ετήσια άσκηση Balikatan τον Μάρτιο. Η Νότια Κορέα και η Αυστραλία, στο μεταξύ, συνεργάζονται με τις ΗΠΑ για να αποκτήσουν πυρηνοκίνητα υποβρύχια.
Τα τελευταία χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει περίπου 110 κοινές ασκήσεις ετησίως με συμμάχους και εταίρους τους στον Ινδο-Ειρηνικό, σύμφωνα με τη Διοίκηση Ινδο-Ειρηνικού των ΗΠΑ. Η πρόβλεψη για φέτος είναι 112, σύμφωνα με Αμερικανό στρατιωτικό αξιωματούχο που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του θέματος.
Μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις κοινές ασκήσεις έχει σημειωθεί στην Ιαπωνία, όπου ο αμερικανικός στρατός έχει γίνει πιο ενεργός κατά μήκος της νοτιοδυτικής νησιωτικής αλυσίδας που εκτείνεται κοντά στην Ταϊβάν. Για δύο εβδομάδες τον περασμένο Σεπτέμβριο, περίπου 19.000 Ιάπωνες στρατιώτες και πεζοναύτες των ΗΠΑ συμμετείχαν στην ετήσια άσκηση Resolute Dragon, υπερδιπλάσιοι από τους περίπου 9.000 στρατιώτες που συμμετείχαν έναν χρόνο νωρίτερα.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν έχουν προκαλέσει νέες ανησυχίες για το ενδεχόμενο περιφερειακής σύγκρουσης που σχεδόν βέβαια θα εμπλέξει κοντινούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως οι Φιλιππίνες και η Ιαπωνία. Ωστόσο, η αντιμετώπιση ενός τέτοιου ενδεχομένου χωρίς τις ΗΠΑ παραμένει αδιανόητη.
"Η αμερικανική ηγεσία είναι αναντικατάστατη", δήλωσε ο υπουργός Άμυνας των Φιλιππίνων Γκιλμπέρτο Τεοντόρο Τζούνιορ κατά τη συνάντησή του με τον Χέγκσεθ στο συνέδριο Shangri-La πέρυσι.
Η συναλλακτική φύση του Αμερικανού προέδρου βρίσκεται στον πυρήνα της συζήτησης μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ σχετικά με την ενίσχυση της αυτονομίας τους, δήλωσε ο Μάικ Γκριν, επικεφαλής του Κέντρου Αμερικανικών Σπουδών στο Σίδνεϊ. Όπως σημειώνει, οι ασιατικές χώρες είναι περισσότερο εξοικειωμένες με αυτό, επικαλούμενος προηγούμενες μετακινήσεις αμερικανικών δυνάμεων εκτός της περιοχής τις προηγούμενες δεκαετίες.
"Νομίζω ότι για τους Ευρωπαίους συμμάχους μας αυτό είναι κάτι νέο και διαφορετικό", είπε ο Γκριν. "Δεν έχουν δει αυτό το επίπεδο εχθρικότητας προς την Ευρώπη από την αμερικανική πολιτική ηγεσία εδώ και 75 ή 80 χρόνια. Και ειλικρινά, κατά τη γνώμη μου, ως αποτέλεσμα αντιδρούν κάπως υπερβολικά."
