Οι καταναλωτές της ευρωζώνης, ήδη "τραυματισμένοι" από τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχουν αλλάξει στάση πολύ πιο γρήγορα εξαιτίας της αναταραχής του πολέμου στο Ιράν, σύμφωνα με έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) την Παρασκευή. Αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό πλήγμα μπορεί να είναι βαθύτερο και ταχύτερο.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 προκάλεσε ενεργειακή κρίση και πληθωρισμό, από τον οποίο η Ευρώπη είχε σε μεγάλο βαθμό ανακάμψει. Ωστόσο, οι αεροπορικές επιθέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν έναν πόλεμο με το Ιράν που οδήγησε σε πρωτοφανείς διαταραχές στην ενεργειακή τροφοδοσία.
Οι ερευνητές της ΕΚΤ ανέλυσαν κατά πόσο οι καταναλωτές της ευρωζώνης έχουν γίνει πιο ευαίσθητοι στις οικονομικές επιπτώσεις τέτοιων γεωπολιτικών κρίσεων και καταλήγουν ότι τα στοιχεία δείχνουν πως αυτό ισχύει.
Χρησιμοποιώντας την έρευνα "Consumer Expectations Survey" της ίδιας της ΕΚΤ, οικονομολόγοι της Τράπεζας —μεταξύ των οποίων ο Ολιβιέ Κοϊμπιόν— διαπίστωσαν ότι οι καταναλωτές αύξησαν άμεσα την προσοχή τους στις μεταβολές τιμών όταν ξεκίνησε η σύγκρουση στο Ιράν, παρότι ο πληθωρισμός βρισκόταν ακόμη γύρω στο 2%, δηλαδή στον στόχο της ΕΚΤ.
Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες στην έρευνα δήλωσαν ότι παρακολουθούσαν στενά τις αλλαγές τιμών τον Μάρτιο του 2026, ποσοστό παρόμοιο με τον Ιανουάριο του 2023, όταν ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη είχε φτάσει το 8,6% και η ανησυχία θεωρητικά θα έπρεπε να ήταν πολύ μεγαλύτερη.
Δύο "τραύματα" μπορεί να αλληλοενισχυθούν
"Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καταναλωτές βιώνουν τον πόλεμο στο Ιράν με μια πιθανή "διπλή πληγή”", ανέφεραν οι ερευνητές της ΕΚΤ σε blog τους, το οποίο δεν εκφράζει απαραίτητα την επίσημη θέση της Τράπεζας.
"Αυτές οι δύο πληγές μπορεί να αλληλοενισχύονται και είναι πιθανό να διαμορφώσουν τις προσδοκίες και τη συμπεριφορά των καταναλωτών τους επόμενους μήνες, καθώς οι συγκρούσεις και η αυξημένη μακροοικονομική αβεβαιότητα συνεχίζονται".
Οι οικονομολόγοι ανέφεραν ότι τέτοιες "πληγές" ή μνήμες οικονομικής πίεσης μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία των καταναλωτών σε νέους κραδασμούς.
"Αυτό καθιστά πιο έντονα και πιο επίμονα τα σενάρια στασιμοπληθωρισμού – άνοδος τιμών και ταυτόχρονη πτώση ανάπτυξης – στις αντιλήψεις τους. Και μπορεί να ενισχύσει τη μακροοικονομική αβεβαιότητα και τελικά να επηρεάσει τις καταναλωτικές δαπάνες", ανέφεραν.
Οι τιμές του πετρελαίου, που έχουν σημαντική επίδραση στον πληθωρισμό, έχουν υποχωρήσει λόγω προσδοκιών για ειρηνευτική συμφωνία, αλλά είχαν εκτιναχθεί πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Καθώς η ΕΚΤ προσπαθεί να διαχειριστεί τις οικονομικές επιπτώσεις, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων στην επόμενη συνεδρίασή της.
