"Δεν έχουμε πόλεμο, αλλά δεν έχουμε ακριβώς και ειρήνη". Η φράση που έχουν ξεστομίσει αρκετοί Γερμανοί πολιτικοί τους τελευταίους μήνες αντικατοπτρίζει παραστατικά την ένταση στη σχέση Βερολίνου-Μόσχας, που την περασμένη εβδομάδα "αναβαθμίστηκε" κατά μερικές ακόμα βαθμίδες.
Οι σφοδρές ρωσικές επιθέσεις προς το Κίεβο και οι προειδοποιήσεις του Κρεμλίνου προς πολίτες τρίτων χωρών, ακόμα και υπαλλήλους πρεσβειών να εγκαταλείψουν τη χώρα οδήγησαν σε μια σκληρή απάντηση του Βερολίνου με το υπουργείο Εξωτερικών να καλεί τον Ρώσο πρέσβη να δώσει εξηγήσεις.
Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται πλέον στο χειρότερο σημείο τους εδώ και δεκαετίες. Αυτό δεν είναι άσχετο με τη στάση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Εδώ και καιρό έχει συμβεί αυτό που πολλοί απεύχονταν: "Ο Τραμπ δείχνει να έχει χάσει το ενδιαφέρον του για την Ουκρανία". Ο Αμερικανός πρόεδρος, που έλεγε ότι θα τελειώσει αυτόν τον πόλεμο σε μια ημέρα, έχει ουσιαστικά σταματήσει να ασχολείται, εγκλωβισμένος τώρα σε ένα άλλο πολεμικό αδιέξοδο, αυτό του Ιράν.
Το αποτέλεσμα είναι ο Πούτιν να νιώθει ότι έχει πράσινο φως για να εντείνει τις επιθέσεις στο Κίεβο. Για τη Γερμανία αυτό που προκύπτει είναι η ανάγκη περαιτέρω στήριξης της Ουκρανίας, έστω και υπό το αδιάφορο βλέμμα της Ουάσινγκτον. Η προσπάθεια του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς να πείσει τους εταίρους του στην ΕΕ να εγκρίνουν μια ειδική σχέση σύνδεσης με το Κίεβο είναι χαρακτηριστική, όπως και οι διαβεβαιώσεις Γερμανών υπουργών για τη συνέχιση της βοήθειας προς την αμυνόμενη χώρα.
Στροφή, ρήξη, επιμονή
Αυτό που ξεκίνησε ως στροφή της αμυντικής και εξωτερικής πολιτικής ήδη από την εποχή διακυβέρνησης του σοσιαλδημοκράτη Όλαφ Σολτς το 2022, τότε ακόμα με ύστατες προσπάθειες διατήρησης ανοικτών διαύλων με τη Μόσχα, έχει πλέον μετατραπεί σε ταυτοτικό ζήτημα της εξωτερικής πολιτικής του σημερινού Χριστιανοδημοκράτη καγκελάριου.
Ο Μερτς φροντίζει να θέτει πάντα σε διεθνή φόρα το Ουκρανικό, έδωσε μάχες για τη διασφάλιση του δανείου της ΕΕ προς το Κίεβο, προωθεί με διαδικασίες εξπρές τη συνεργασία στον αμυντικό-βιομηχανικό τομέα. Φωτίζει ολοένα συχνότερα τις διαφορές προσέγγισης με τον Τραμπ, εγκαταλείποντας την τακτική που μιλούσε για απόλυτη ταύτιση στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Προβληματίζει "κουρασμένες" ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με την ως τώρα διαφωνία του σε έναν "διάλογο" με τον Πούτιν. Ρισκάρει έναν "διπλωματικό πόλεμο" με τη Μόσχα που αναπόδραστα θα βαραίνει τις γερμανορωσικές σχέσεις και μετά το τέλος του πολέμου.
Η Γερμανία έχει σηκώσει από την πλευρά των συμμάχων το μεγαλύτερο βάρος από το κόστος του πολέμου. Αποτελεί ακλόνητο υποστηρικτή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακόμα και σε στιγμές που κάποιοι στη Δύση έδειξαν να αποκλίνουν από τη γραμμή της άνευ όρων στήριξής του. Έχει πάντως τη στήριξη τόσο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όσο και της Κάγια Κάλλας, που την περασμένη Πέμπτη επέμενε ότι "η Ευρώπη δεν μπορεί να έχει τον ρόλο του διαμεσολαβητή, αφού στέκεται από τη μεριά της Ουκρανίας".
Προς μια διττή στρατηγική;
Σε αυτό το πλαίσιο μια αλλαγή πλεύσης φαντάζει δύσκολη για το Βερολίνο, αφού θα έμοιαζε με ήττα στρατηγικής. Μπορεί κανείς πια στη Δύση να μην κάνει λόγο για μια ουκρανική νίκη στο μέτωπο. Ωστόσο ο Φρίντριχ Μερτς εξακολουθεί να ζητά περισσότερη πίεση προς τη Μόσχα για να υποχρεωθεί σε "υποχώρηση" ο Πούτιν, έχοντας τη στήριξη της Κομισιόν σε αυτό το πνεύμα. Αυτό που μοιάζει σαν ένα προσωπικό πολιτικό στοίχημα, μπορεί να αποδειχτεί ως ένας δυσεπίλυτος γρίφος που θα επηρεάσει το χαρακτήρα της Ευρώπης για δεκαετίες. Είναι ενδεικτικό ότι αυτή την εβδομάδα ο ΥΠΕΞ, Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε ότι "θα πρέπει να προετοιμαζόμαστε για τους επόμενους χειμώνες της Ουκρανίας, αλλά ταυτόχρονα να είμαστε ανοιχτοί και προετοιμασμένοι για τη διπλωματία".
Πηγή: Deutsche Welle
