Οι διαμαρτυρίες στην Αλβανία για το προτεινόμενο πολυτελές θέρετρο, επένδυση στην οποία εμπλέκεται ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να ενταθούν, μετά την απόρριψη από τους διαδηλωτές της πρότασης του πρωθυπουργού της χώρας, Έντι Ράμα, "να συζητηθούν λύσεις".
Χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους των Τιράνων για τρίτη συνεχόμενη μέρα την Τετάρτη, μερικοί από τους οποίους κρατούσαν φλαμίνγκο ως ένδειξη ανησυχίας για την περιβαλλοντική ζημιά που ενδέχεται να προκαλέσει η επένδυση, εν μέσω αυξανόμενων εκκλήσεων για την ακύρωση του έργου.
Σύμφωνα με τον Guardian, διαδηλώσεις έχουν προγραμματιστεί και στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου πρόσφατα ξεκίνησαν οι εργασίες για το συγκρότημα αξίας 1,6 δισ. δολαρίων σε μια περιοχή που από καιρό θεωρείται μία από τις πιο ευαίσθητες από περιβαλλοντική άποψη στη Μεσόγειο.
"Από την αρχή μέχρι το τέλος υπήρξε πλήρης έλλειψη διαφάνειας", δήλωσε ο Αλεξάντρ Τράιτσε, εκτελεστικός διευθυντής της ,περιβαλλοντικής οργάνωσης PPNEA. "Δεν έχουμε δει καμία δημόσια διαβούλευση ή δημόσια τεκμηρίωση σχετικά με τις άδειες, και έτσι τώρα αυτό που λέμε είναι ότι, αν απομακρύνουν τις μπουλντόζες, αφαιρέσουν τον φράχτη και αποκαταστήσουν τους οικοτόπους στην πρότερη κατάστασή τους, τότε μπορούμε να αρχίσουμε να συζητάμε".
Ο Ράμα, ο οποίος έχει υπερασπιστεί το έργο ως ορόσημο στην προσπάθεια να μετατρέψει την Αλβανία σε πολυτελή τουριστικό προορισμό, πρότεινε την Τρίτη να συναντηθεί με τους διαδηλωτές. Ωστόσο, ο ίδιος παρέμεινε αμετακίνητος στη θέση του, δηλώνοντας: "Δεν υπάρχει καμία απολύτως πιθανότητα να σταματήσει η επένδυση όσο είμαι εγώ εδώ".
Ως η παλαιότερη περιβαλλοντική οργάνωση της Αλβανίας, η PPNEA προειδοποιεί ότι μοναδική βιοποικιλότητα και πολιτιστική κληρονομιά τς περιοχής κινδύνευε να καταστραφεί.
Νωρίτερα φέτος, η Ιβάνκα Τραμπ πραγματοποίησε μια αιφνιδιαστική επίσκεψη στη χώρα με μια ομάδα αρχιτεκτόνων, περιηγούμενη στον χώρο που έχει προοριστεί για ανάπτυξη από την επενδυτική εταιρεία του συζύγου της, την Affinity Partners.
Όπως αναφέρει ο Guardian, το θέρετρο προορίζεται να καλύψει μια έκταση που δεν περιλαμβάνει μόνο τη νήσο Σάσων, το μοναδικό νησί της Αλβανίας, αλλά και υγρότοπους και παράκτιους οικοτόπους στο θαλάσσιο εθνικό πάρκο που τον περιβάλλει. Τα νερά αυτά συγκαταλέγονται στα τελευταία καταφύγια της μεσογειακής φώκιας, ενώ η περιοχή φιλοξενεί επίσης περισσότερα από 200 είδη πουλιών – πολλά από τα οποία απειλούνται με εξαφάνιση – μεταξύ των οποίων φλαμίνγκο και πελεκάνοι, σύμφωνα με την BirdLife International.
Εκτεταμένες περιοχές προστατευόμενου παράκτιου τοπίου, βόρεια του χωριού Ζβέρνεκ, μεταξύ της λιμνοθάλασσας της Νάρτας και της θάλασσας, έχουν επίσης προοριστεί για ανάπτυξη.
"Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι παρόμοιο στις προστατευόμενες περιοχές της Αλβανίας", δήλωσε ο Τράιτσε. "Δεν είναι απλώς άνευ προηγουμένου, αλλά έχουμε να κάνουμε με πλήρη κατάρρευση του κράτους δικαίου, χωρίς κανένα σεβασμό προς την κοινωνία, χωρίς περιβαλλοντική ευαισθησία, χωρίς συμβατικές άδειες, απλώς με μπουλντόζες που εισβάλλουν".
Η ανησυχία, είπε, εξελίχθηκε σε δημόσια οργή όταν οι εργάτες άρχισαν να στήνουν έναν τσιμεντένιο φράχτη με συρματόπλεγμα γύρω από την περιοχή κοντά στο Ζβέρνεκ, προσέλαβαν ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας για να τον προστατεύσει και βαριά μηχανήματα άρχισαν να καταστρέφουν αμμοθίνες και μεσογειακά πευκοδάση για να ανοίξουν δρόμους πρόσβασης.
"Τότε ήταν που οι ντόπιοι θύμωσαν πραγματικά", είπε. "Άνθρωποι που έχουν γη εκεί, ή που εργάζονται στη γη εκεί, ξαφνικά δεν μπορούσαν να φτάσουν σε αυτήν… Δεν είναι πλέον απλώς ένα περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι θέμα των πολιτών. Είναι πολύ μεγαλύτερο".
Αυτή την εβδομάδα, η ειδική εισαγγελική αρχή κατά της διαφθοράς της Αλβανίας, SPAK, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε έρευνα σχετικά με αμφιλεγόμενες νομοθετικές αλλαγές που υιοθετήθηκαν το 2024 σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές.
Οι υπεύθυνοι του έργου δηλώνουν ότι θα προχωρήσουν με υπευθυνότητα. "Η προσοχή μας παραμένει στραμμένη στην υπεύθυνη διαχείριση, τη βελτίωση του περιβάλλοντος, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας για τις τοπικές κοινότητες. Σεβόμαστε τις εν εξελίξει δημόσιες και θεσμικές διαδικασίες", δήλωσε ο Άσερ Αμπεσέρα, πρόεδρος της Sazan Real Estate Development LLC, η οποία αναπτύσσει τα σχέδια σε συνεργασία με την εταιρεία του Κούσνερ.
Ο Ράμα, ο οποίος κέρδισε πέρυσι την τέταρτη θητεία του με την υπόσχεση να εντάξει την Αλβανία στην ΕΕ έως το 2030 και είναι πρόθυμος να προσελκύσει επενδύσεις σε μια χώρα που παραμένει μεταξύ των φτωχότερων της Ευρώπης, αρνείται επίσης ότι το έργο θα θέσει σε κίνδυνο την παρθένα ακτογραμμή της χώρας.
Την 1η Ιουνίου δήλωσε στο αλβανικό κοινοβούλιο ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονταν, καθώς η τελική πρόταση δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί. Σε δήλωσή του την Τετάρτη, ανέφερε ότι είναι "πολύ σημαντικό να παραμείνουμε φιλόξενοι, να παραμείνουμε δίκαιοι και σε καμία περίπτωση να μην μας κολλήσει το στίγμα της χώρας όπου οι επενδυτές αντιμετωπίζονται με εχθρότητα".
Σε συνέντευξή του στον Guardian πριν από την αρχική έγκριση του έργου, ο Ράμα αποκάλυψε ότι το ενδιαφέρον του Κούσνερ για την Αλβανία ξεκίνησε πριν από χρόνια, "όταν ο Τραμπ δεν ήταν κοντά στο να γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ και φαινόταν πιο κοντά στο να πάει φυλακή παρά στο Λευκό Οίκο".
"Δεν είχε σχέση με τον Τραμπ, αλλά με τον Τζάρεντ ως Αμερικανό επενδυτή με ένα σπουδαίο έργο", είπε.
Για τους υποστηρικτές, η προσπάθεια του Ράμα να προσελκύσει επενδυτές υψηλού επιπέδου θεωρείται απαραίτητη, εάν ο προορισμός θέλει να αποφύγει τις παγίδες του υπερτουρισμού. Ωστόσο, για αυτούς που αντιτίθενται στο έργο, η διαμάχη έχει επίσης τροφοδοτήσει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια έναντι της κυβέρνησης. "Ο θυμός δεν στρέφεται τόσο εναντίον του Κούσνερ ή της Ιβάνκα Τραμπ, όσο εναντίον της κυβέρνησης και του τρόπου με τον οποίο χειρίστηκε το θέμα", δήλωσε ο Τράιτσε.
