Η κρίση στην προσφορά πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν έχει μειώσει τη παγκόσμια ζήτηση για αργό πετρέλαιο -αλλά μια μόνιμη επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της προσφοράς και να προκαλέσει μεγάλο πλεόνασμα πετρελαίου το επόμενο έτος, ανέφερε την Τετάρτη ο International Energy Agency.
Στην τελευταία μηνιαία έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου, ο IEA μείωσε την πρόβλεψη ζήτησης για το 2026 κατά 1,1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα σε ετήσια βάση. Πρόκειται για μείωση κατά 700.000 βαρέλια την ημέρα σε σχέση με την εκτίμηση του προηγούμενου μήνα, μετά την πτώση των παραδόσεων κατά 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το δεύτερο τρίμηνο, σύμφωνα με τον οργανισμό.
Η παγκόσμια προσφορά, αντίθετα, μειώθηκε στα 94,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάιο, κατά 600.000 βαρέλια την ημέρα σε μηνιαία βάση. Αυτό έριξε την παραγωγή στα 13,6 mb/d, πολύ κάτω από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Ο IEA ανέφερε ότι η παγκόσμια προσφορά αναμένεται τώρα να μειωθεί κατά 3,9 mb/d σε ετήσια βάση το 2026 στα 102,4 mb/d, πριν ανακάμψει έντονα στα 110,3 mb/d την επόμενη χρονιά. Η μείωση της ζήτησης αντανακλά την πίεση από τις υψηλές τιμές καυσίμων και τις ελλείψεις σε προϊόντα διύλισης, υπογραμμίζοντας ότι η σύγκρουση έχει ξεπεράσει μια απλή διαταραχή προσφοράς.
"Σημαντικό πλεόνασμα"
Ωστόσο, ο IEA σημείωσε ότι η προσφορά αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, φτάνοντας περίπου τα 110 mb/d, υπερβαίνοντας σημαντικά μια ήπια ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, στα 105,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2027.
"Η πρώτη μας εικόνα για τις ισορροπίες του 2027 δείχνει ένα σημαντικό πλεόνασμα που αναδύεται το επόμενο έτος", ανέφερε ο IEA.
Η έκθεση έρχεται καθώς οι επενδυτές αξιολογούν πώς η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και το πιθανό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα επηρεάσουν τις ενεργειακές αγορές.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει σε χαμηλό τριών μηνών πριν από την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη την Παρασκευή, καθώς τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σχεδόν 5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πέρασαν από τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ.
"Εάν η συμφωνία τηρηθεί, οι εξαγωγές και η παραγωγή από τον Κόλπο θα ανακάμψουν σταδιακά -όχι λιγότερο επειδή οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου θα μπορούν να επανεκκινήσουν πλήρως μόλις αρθεί ο αμερικανικός αποκλεισμός", συμφωνα με τον IEA.
Η εξομάλυνση της προσφοράς μπορεί να πάρει μήνες
Στην έκθεση σημειώνεται ότι οι αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξήθηκαν έντονα νωρίτερα αυτόν τον μήνα, υποστηριζόμενες από μεταφορές πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν, οι οποίες βοήθησαν να αυξηθούν οι συνολικές ροές από το χαμηλό του Μαΐου των 9,6 mb/d σε περίπου 12 mb/d.
Ωστόσο, ο International Energy Agency προειδοποίησε ότι η πλήρης ανάκαμψη μπορεί να μην είναι άμεση.
"Νάρκες θα πρέπει να απομακρυνθούν από τις βασικές θαλάσσιες διαδρομές και οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν χρόνο για να εξομαλυνθούν", πρόσθεσε ο IEA.
Ο οργανισμός τόνισε επίσης με προσοχή την πίεση στα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου.
Τα καταγεγραμμένα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά 143 εκατομμύρια βαρέλια τον Μάιο, επιταχύνοντας την πτώση των 74 εκατομμυρίων βαρελιών τον Απρίλιο. Συνολικά, τα αποθέματα έχουν μειωθεί κατά περίπου 3,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.
"Παρά τις σημαντικές μειώσεις στη ζήτηση για αργό πετρέλαιο και προϊόντα διύλισης, τα "μαξιλάρια” του συστήματος συνεχίζουν να διαβρώνονται με ρυθμό ρεκόρ", σημείωσε ο IEA. "Περαιτέρω μειώσεις τους επόμενους μήνες θα μπορούσαν να οδηγήσουν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου σε ιστορικά χαμηλά, πριν η ισορροπία της αγοράς μετακινηθεί σε πλεόνασμα προς το τέλος του έτους".
Ο αναλυτής Tamas Varga της PVM Oil Associates δήλωσε, σύμφωνα με το CNBC ότι, παρά τις μεγάλες μειώσεις αποθεμάτων, οι τιμές του πετρελαίου βρίσκονται πλέον "πολύ κοντά" στα επίπεδα του τέλους Φεβρουαρίου.
"Η τρέχουσα βασική εκτίμηση είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά και ότι τα πλοία θα αρχίσουν να διέρχονται και προς τις δύο κατευθύνσεις από αυτό το κρίσιμο σημείο. Η σταδιακή επανεκκίνηση των ροών πετρελαίου, όσο αργή κι αν είναι, θα επηρεάσει ουσιαστικά την ισορροπία της αγοράς. Το βασικό ερώτημα είναι πόσο", είπε ο Varga.
