Όλο και πιο κοντά φαίνεται να βρισκόμαστε στο οριστικό τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μετά και την υπογραφή της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν. Το μνημόνιο κατανόησης ουσιαστικά σηματοδοτεί την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και μια συμφωνία για την προσπάθεια επίτευξης οριστικής συμφωνίας σχεδόν σε όλα τα υπόλοιπα ζητήματα.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ το παρουσίασε ως μια μεγάλη νίκη για τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια εκτενούς συνέντευξης Τύπου στη σύνοδο της G7 στη Γαλλία.
Και οι δύο χώρες επιβεβαίωσαν αργότερα ότι το μνημόνιο υπογράφηκε ηλεκτρονικά την Τετάρτη και έχει πλέον τεθεί σε ισχύ.
Ωστόσο, νέες λεπτομέρειες που δόθηκαν στη δημοσιότητα από Αμερικανούς αξιωματούχους, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων, επιβεβαιώνουν ότι οι δύο χώρες έχουν ακόμη πολύ δρόμο μπροστά τους για να καταλήξουν σε μια συνολική και οριστική ειρηνευτική συμφωνία που θα επιτυγχάνει τον βασικό στόχο του Τραμπ: να αποτρέψει οριστικά το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι η συμφωνία διασφαλίζει πως το Ιράν δεν θα αγοράσει, αναπτύξει ή κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, το κείμενο της συμφωνίας, όπως διαβάστηκε από αξιωματούχους κατά την ενημέρωση, δεν φτάνει μέχρι εκεί.
Αντίθετα, η παράταση της εκεχειρίας πυροδοτεί έναν αγώνα υψηλού ρίσκου διάρκειας 60 ημερών, ώστε οι δύο αντίπαλοι να επιτύχουν μια μόνιμη πυρηνική συμφωνία. Η κυβέρνηση Ομπάμα χρειάστηκε 20 μήνες διαπραγματεύσεων για να καταλήξει στην αρχική πυρηνική συμφωνία με το Ιράν το 2015. Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να το πετύχει μέσα σε μόλις δύο μήνες.
Προς το παρόν, το κείμενο της συμφωνίας δεσμεύει το Ιράν μόνο να μειώσει τον βαθμό εμπλουτισμού των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει, υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), όπως μεταδίδει το BBC.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε την Τετάρτη αυτή την κίνηση ως "σημαντική παραχώρηση" από την πλευρά του Ιράν. Ωστόσο, όλες οι τεχνικές λεπτομέρειες για το πώς και σε ποιο χρονοδιάγραμμα θα εφαρμοστεί αυτό, παραμένουν προς διαπραγμάτευση κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών, η οποία ξεκινά μετά την προγραμματισμένη υπογραφή την Παρασκευή.
Ο Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι οι ΗΠΑ δεν θα δώσουν χρήματα στο Ιράν. Το θέμα αυτό αποτελεί βασικό ζήτημα για τον πρόεδρο, ο οποίος έχει επικρίνει έντονα την κυβέρνηση Ομπάμα για την πληρωμή 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ιράν το 2016.
Έχοντας στραμμένο το βλέμμα του στην πολιτική του υστεροφημία, ο Τραμπ επιδιώκει να παρουσιάσει τη δική του συμφωνία με το Ιράν ως καλύτερη από εκείνη του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα και χρησιμοποιεί το ζήτημα των χρημάτων για να υποστηρίξει ότι έχει υιοθετήσει σκληρότερη στάση απέναντι στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν "με περιφερειακούς εταίρους για την ανάπτυξη ενός οριστικού, αμοιβαία συμφωνημένου σχεδίου ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων" για την ανοικοδόμηση του Ιράν.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η συμφωνία δεν δεσμεύει τις ΗΠΑ να πληρώσουν ούτε ένα σεντ στο Ιράν. Ωστόσο, η διατύπωση του κειμένου είναι ασαφής και φαίνεται να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να πραγματοποιήσουν τελικά κάποιες πληρωμές προς το Ιράν στο πλαίσιο μιας διαπραγματευμένης διευθέτησης του πολέμου.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, οι οποίοι είχαν κάνει προεκλογική εκστρατεία με την υπόσχεση να μην ξεκινήσουν νέους "ατελείωτους πολέμους".
Η αντιπαρεμβατική βάση του κινήματος MAGA ενδέχεται να αντιδράσει στη συμφωνία, ακόμη κι αν οποιαδήποτε μελλοντική οικονομική ενίσχυση προς το Ιράν δεν προέλθει άμεσα από τις ΗΠΑ.
Η κριτική υπήρξε άμεση, ακόμη και μέσα στο ίδιο το πολιτικό κόμμα του Τραμπ. Νομοθέτες στο Κογκρέσο ζητούν ενημερώσεις και πληροφορίες από την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με τη συμφωνία και τις αβεβαιότητες που τη συνοδεύουν.
Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι δήλωσαν επιφυλακτικοί απέναντι στη συμφωνία, με έναν εξέχοντα Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή να την καταγγέλλει, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ παραχώρησε πάρα πολλά στο Ιράν χωρίς να λάβει αρκετά ανταλλάγματα.
"Οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν και έχουν πλέον μάθει ότι οι απειλές για τα Στενά του Ορμούζ αποδίδουν και αναμφίβολα θα το εκμεταλλευτούν ξανά στο μέλλον", ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ο απερχόμενος γερουσιαστής της Λουιζιάνα, Μπιλ Κάσιντι, ο οποίος έχασε τις εσωκομματικές εκλογές από αντίπαλο που υποστηρίχθηκε από τον Τραμπ.
"Πρόκειται για το χειρότερο λάθος εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες", πρόσθεσε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής.
Και άλλα βασικά ζητήματα λαμβάνουν ελάχιστη προσοχή στη συμφωνία της μιάμισης σελίδας.
Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι κορυφαία προτεραιότητα ήταν να αποτραπεί το Ιράν από το να χρηματοδοτεί οργανώσεις-πληρεξουσίους στην περιοχή, όπως η Χεζμπολάχ. Αυτό αποτελούσε επίσης προτεραιότητα για το Ισραήλ, το οποίο συμμετείχε μαζί με τις ΗΠΑ στην έναρξη του πολέμου και έχει διεξαγάγει ξεχωριστή σύγκρουση με τη φιλοϊρανική οργάνωση στον Λίβανο.
Η παύση των εχθροπραξιών στο πλαίσιο αυτής της αρχικής συμφωνίας επεκτείνεται και στη Χεζμπολάχ. Ωστόσο, η οργάνωση αναφέρεται ελάχιστα στο κείμενο της συμφωνίας και παραμένει ασαφές εάν το Ιράν θα πιεστεί να διακόψει τη στήριξή του προς τη Χεζμπολάχ και άλλες οργανώσεις-συμμάχους στην επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.
Το κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τετάρτη επίσης δεν αναφέρεται λεπτομερώς στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, ένα ακόμη ζήτημα που τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν χαρακτηρίσει ως βασική προτεραιότητα στην αρχή του πολέμου.
Το αν η συμφωνία που υπογράφηκε αυτή την εβδομάδα στη Γενεύη θα οδηγήσει σε οριστική συμφωνία παραμένει αβέβαιο. Το κείμενο δίνει προθεσμία 60 ημερών και στις δύο πλευρές, αλλά σημειώνει ότι αυτή μπορεί να παραταθεί εάν χρειαστεί. Αυτό ίσως υποδηλώνει ότι καμία από τις δύο χώρες δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη ότι μπορεί να επιτευχθεί μια πιο συνολική συμφωνία.
Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στη σύνοδο της G7, ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίστηκε επιφυλακτικός για τις προοπτικές μιας διαρκούς ειρήνης με το Ιράν.
"Αν δεν ολοκληρωθεί σε 60 ημέρες, δεν πειράζει", σημείωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, συμπληρώνοντας ότι "Θα επιστρέψουμε στους βομβαρδισμούς".
