Η Τουρκία επιδιώκει να εξασφαλίσει την παράδοση έξι μαχητικών F-35 από τις ΗΠΑ σε μια αρχική συναλλαγή για τα αμερικανικά αεροσκάφη, εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ άρει την απαγόρευση που έχει επιβληθεί στην Άγκυρα για την αγορά των προηγμένων μαχητικών, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους που επικαλείται το Bloomberg.
Αν και ο αριθμός αυτός θα είναι μικρότερος από τα περίπου 40 μαχητικά που έχει ζητήσει η Τουρκία, θα δώσει ένα γεωπολιτικό "boost" στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αναφέρει το Bloomberg, και ενδέχεται να προκαλέσει δυσαρέσκεια σε άλλους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως το Ισραήλ και η Ελλάδα, σημειώνεται.
Ο Τραμπ βρίσκεται αυτή την εβδομάδα στην Άγκυρα, την πρωτεύουσα της Τουρκίας, για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ και πραγματοποίησε διμερή συνάντηση την Τρίτη με τον Ερντογάν. Ο Τραμπ έδειξε ότι είναι έτοιμος να άρει τις κυρώσεις στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, μετά από χρόνια πιέσεων εκ μέρους της Τουρκίας.
"Δεν έχω αποφασίσει τελείως, αλλά η τάση μου είναι να πω: κοιτάξτε, έχει κάνει τα πάντα, μας έχει βοηθήσει με πάρα πολλούς τρόπους", δήλωσε ο Τραμπ για τον Ερντογάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο τέλος της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Η Τουρκία έχει ήδη καταβάλει 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια για έξι αεροσκάφη F-35, τα οποία παραμένουν αποθηκευμένα στις ΗΠΑ. Εάν αρθούν οι κυρώσεις, η Τουρκία θα μπορούσε να τα παραλάβει γρήγορα, ανέφεραν οι αξιωματούχοι. Δεν έδωσαν ωστόσο κάποιο χρονοδιάγραμμα.
Σε σχετική ερώτηση, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ παρέπεμψε το Bloomberg στις δηλώσεις του Τραμπ μετά τη συνάντησή του με τον Ερντογάν.
"Όσον αφορά το ζήτημα των F-35, ο κ. Τραμπ υιοθετεί στην πραγματικότητα μια θετική στάση απέναντι στην Τουρκία", δήλωσε ο Ερντογάν στη σύνοδο κορυφής την Τετάρτη. "Ελπίζουμε ότι, μόλις παραδοθούν τα F-35 στην Τουρκία, ολόκληρος ο κόσμος θα αναγνωρίσει ότι οι ΗΠΑ τήρησαν την υπόσχεσή τους".
Τα F-35, που κατασκευάζονται από την Lockheed Martin, είναι γνωστά ως ο "κουόρτερμπακ των ουρανών" λόγω της τεχνολογικής τους πολυπλοκότητας, και οι ΗΠΑ περιορίζουν αυστηρά τις κυβερνήσεις που μπορούν να τα αγοράσουν. Το Ισραήλ είναι η μόνη χώρα της Μέσης Ανατολής που διαθέτει F-35 και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει επαναλάβει τις τελευταίες εβδομάδες ότι δεν πρέπει να επιτραπεί η απόκτησή τους από την Τουρκία. Η Ελλάδα είναι εξίσου επιφυλακτική απέναντι στις στρατιωτικές φιλοδοξίες της Τουρκίας. Ο Ερντογάν απέρριψε τις αντιρρήσεις των ηγετών του Ισραήλ και της Ελλάδας σχετικά με την πώληση.
Η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στην Τουρκία αφότου η χώρα αγόρασε το ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400 πριν από περίπου μια δεκαετία. Η αγορά αυτή προκάλεσε ρήξη με άλλα μέλη του ΝΑΤΟ, τα οποία υποστήριξαν ότι η Μόσχα θα μπορούσε να αποκτήσει κρίσιμες πληροφορίες εάν η Τουρκία χρησιμοποιούσε τους S-400 παράλληλα με μαχητικά αεροσκάφη όπως τα F-35.
Οι ΗΠΑ έχουν διαμηνύσει στην Τουρκία ότι πρέπει να απομακρύνει τα S-400 προκειμένου να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35. Σύμφωνα με πηγές, η Άγκυρα εξετάζει εάν μπορεί να επιτευχθεί ένας συμβιβασμός, παρέχοντας στις ΗΠΑ την τεχνική εποπτεία του συστήματος S-400, διατηρώντας παράλληλα τους πυραύλους στο οπλοστάσιό της. Η Τουρκία επιθυμεί αυτή τη λύση για έκτακτες περιπτώσεις κατά τις οποίες απειλείται η ασφάλειά της, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Ο Ερντογάν απέφυγε να απαντήσει σε ερώτηση σχετικά με το αν η Τουρκία θα επιστρέψει τους S-400 στη Ρωσία ή αν θα τους στείλει σε άλλη χώρα, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: "Συνεχίστε να μας παρακολουθείτε".
Υπάρχουν ακόμη πολλά εμπόδια για την Τουρκία, καθώς το αμερικανικό Κογκρέσο μπορεί δυνητικά να εμποδίσει οποιαδήποτε προμήθεια μαχητικών. Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί γερουσιαστές που συμμετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ σηματοδότησαν την Τετάρτη τη στήριξή τους σε ένα τέτοιο σχέδιο, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 "θα ήταν μια θετική εξέλιξη", εφόσον υπάρξει ένας "αποδεκτός τρόπος αντιμετώπισης των S-400 και της απειλής που συνιστούν για την τεχνολογία των F-35", δήλωσε σε δημοσιογράφους η Τζιν Σαχίν, Δημοκρατική γερουσιαστής από το Νιου Χάμσαϊρ.
Σε παρόμοιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του Μάικ Ράουντς, Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή από τη Νότια Ντακότα.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος βρίσκεται επίσης στην Άγκυρα, αναμενόταν να επισκεφθεί το Ισραήλ την Τετάρτη, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, όπου και ήταν πιθανό να συζητηθούν οι πωλήσεις των F-35 στην Τουρκία. Ωστόσο, ο Χέγκσεθ ακύρωσε το ταξίδι του για άγνωστους λόγους.
Η Τουρκία θέλει να οικοδομήσει τα επόμενα χρόνια ένα σύστημα αεράμυνας, το οποίο ονομάζει "Ατσάλινο Θόλο". Στα σχέδια αυτά περιλαμβάνεται και η προσπάθεια να πείσει τη Γαλλία να της επιτρέψει την αγορά του γαλλοϊταλικού συστήματος SAMP/T.
