Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Οι μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές του χρυσού αποθάρρυναν και απομάκρυναν τους Έλληνες αγοραστές οι οποίοι απέφυγαν τις αγορές χρυσών λιρών στο πρώτο εξάμηνο φέτος. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που σημειώθηκε αρνητικό ρεκόρ αγορών χρυσής λίρας από ιδιώτες για τα τελευταία 25 έτη για τα οποία έχει και παραθέτει η ΤτΕ, ιστορικά στοιχεία.
Από την Τράπεζα της Ελλάδος, οι Έλληνες αγόρασαν στο πρώτο εξάμηνο φέτος μόλις 2.095 χρυσές λίρες, που είναι η μικρότερη ποσότητα λιρών την οποία έχει πουλήσει σε ένα εξάμηνο η Τράπεζα όλα αυτά τα χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει. Αντίθετα, οι Έλληνες ιδιώτες που είναι κυρίως πωλητές από το 2012 και μετά, πούλησαν στο πρώτο εξάμηνο σχεδόν 14.000 χρυσές λίρες (13.950 χρυσές λίρες).
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αγορές χρυσών λιρών από ιδιώτες φέτος στο πρώτο εξάμηνο, είναι χαμηλότερες και από τις αγορές στο πρώτο εξάμηνο 2020, όταν η ΤτΕ είχε διαθέσει 3.235 χρυσές λίρες σε Έλληνες αγοραστές. Καθώς οι τιμές τον Ιανουάριο "ξέφυγαν" πάνω από τα 1.200 ευρώ για αγορές λιρών από ιδιώτες και πάνω από τα 1.000 ευρώ για πωλήσεις χρυσών λιρών, προς τις τράπεζες, οι δυνητικοί αγοραστές άρχισαν να γίνονται έγιναν όλο και πιο διστακτικοί.
Τουλάχιστον μέχρι στιγμής, φαίνεται ότι έχουν δικαιωθεί, καθώς μετά τον Ιανουάριο ακολούθησε σημαντική πτώση της τιμής του χρυσού με αποτέλεσμα αυτή την περίοδο η ΤτΕ να πουλάει χρυσές λίρες προς 946,36 ευρώ και να αγοράζει προς 807,71 ευρώ, δηλαδή 200 ευρώ και πλέον χαμηλότερα.
Αντίστοιχα η τιμή του φυσικού χρυσού (bullion), από τα 5.589 δολάρια ανά ουγγιά που έφθασε στις 29 Ιανουαρίου, έχει υποχωρήσει σήμερα σε τιμές 4.120 δολάρια η ουγγιά, παρά τη ζήτηση των Κεντρικών Τραπεζών, τον πληθωρισμό και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Η έρευνα του WGC και η Goldman Sachs
Στην τελευταία έρευνα του World Gold Council την οποία περιέλαβε σε πρόσφατη ανάλυσή της η Goldman Sachs, το 45% των 76 Κεντρικών Τραπεζών, δηλώνει ότι θα αυξήσει τα δικά του αποθέματα χρυσού μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Από την ίδια έρευνα προέκυψαν και τα παρακάτω:
-Η συντριπτική πλειοψηφία στελεχών Κεντρικών Τραπεζών που μετείχαν στην έρευνα (89%) πιστεύουν ότι τα παγκόσμια αποθέματα χρυσού των Κεντρικών Τραπεζών θα αυξηθούν τους επόμενους 12 μήνες.
-Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (74%) προβλέπει μέτρια ή σημαντικά χαμηλότερη διακράτηση δολαρίων ΗΠΑ στα παγκόσμια αποθέματα κατά τα επόμενα πέντε χρόνια. Οι ερωτηθέντες πιστεύουν επίσης ότι το μερίδιο άλλων νομισμάτων, όπως το ευρώ και το γουάν, θα παραμείνει αμετάβλητο κατά την ίδια περίοδο, ενώ τα αποθέματα χρυσού θα αυξηθούν .
-Στη φετινή έρευνα του World Gold Council για την χρηματοδότηση αγοράς χρυσού, οι μισοί από τους ερωτηθέντες δήλωσαν ότι θα αγόραζαν μέσω εγχώριου προγράμματος αγορών σε τοπικό νόμισμα , ενώ το 38% δήλωσαν ότι θα έκαναν αγορές, μέσω της πώλησης υφιστάμενων συναλλαγματικών διαθεσίμων.
-Οι Κεντρικές Τράπεζες διεθνώς, συνέχισαν να αγοράζουν το ίδιο και ιδιώτες επενδυτές ETF’s και επενδυτικά . Υπάρχουν στοιχεία για αγορές 244 τόνων, παρά την ταυτόχρονη αύξηση των ρευστοποιήσεων.
Η Goldman Sachs προβλέπει στο μεταξύ, ότι η τιμή του χρυσού θα ανεβεί στο δεύτερο εξάμηνο φέτος, με βασικό στήριγμα τις αγορές από τις Κεντρικές Τράπεζες, τις προσδοκίες για τα επιτόκια στις ΗΠΑ και την ανάγκη των ιδιωτών επενδυτών να σταθμίσουν καλύτερα το ρίσκο στα χαρτοφυλάκιά τους. Άνοδο της τιμής αναμένει και η HSBC.
Πως έπεσε η τιμή
Όλα αυτά όμως είναι έντονα αντιφατικά. Ενώ ο διεθνής τύπος και τα στοιχεία που παρατίθενται δείχνουν ότι ο χρυσός είχε το δεύτερο καλύτερο τρίμηνο στην ιστορία με ζήτηση αυξημένη κατά 42% από το 2025 και με τζίρο που ξεπέρασε τα 193 δισ. δολάρια, η τιμή υποχώρησε έντονα, περισσότερο από 1.100 δολάρια η ουγγιά μετά τον Ιανουάριο.
Οι ειδικοί επικαλούνται τρεις λόγους για την πτώση της τιμής:
-Πρώτον, ο χρυσός εμπορεύεται σε δολάρια και αποτελεί ασφάλεια στην πτώση της τιμής του δολαρίου. Τον Ιανουάριο, ο χρυσός έγραψε τιμή-ρεκόρ καθώς το δολάριο είχε υποχωρήσει και η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου ήταν στα 1,20 δολάρια, ενώ μέχρι το Μάρτιο, η ισοτιμία είχε υποχωρήσει στα 1,14 δολάρια.
-Δεύτερον, παρατηρήθηκε αύξηση 5% της ανακύκλωσης χρυσού διεθνώς, η οποία ξεκίνησε λόγω των υψηλών τιμών και της μεγάλης ζήτησης.
-Τρίτον, ο πόλεμος στον Κόλπο και η άνοδος στις τιμές του αργού πετρελαίου υποχρέωσε ορισμένες χώρες να πουλήσουν αποθέματα χρυσού και ειδικά την Τουρκία, που ήταν παραδοσιακά μεγάλος αγοραστής.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Bloomberg και Financial Times οι μαζικές ρευστοποιήσεις χρυσού της Τουρκίας χρηματοδότησαν τις εισαγωγές αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, των οποίων οι τιμές είχαν εκτοξευθεί. Τα ρεπορτάζ ανέφεραν ότι η Τουρκία εξάντλησε τα διαθέσιμα ομόλογα ΗΠΑ (US Treasuries) που είχε, μειώνοντάς τα κατά σχεδόν 90%.
Στη συνέχεια πούλησε απευθείας περίπου 22 τόνους χρυσού και άλλους 34-36 τόνους με συμφωνίες ανταλλαγής (gold swaps). Έτσι συγκέντρωσε 8 δισ. δολάρια
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού (WGC), αυτές οι κινήσεις έκαναν την Τουρκία τον μεγαλύτερο επίσημο πωλητή χρυσού στον κόσμο στο πρώτο πεντάμηνο του 2026, με καθαρές πωλήσεις 81 τόνων. Μαζί με τη Ρωσία που ήταν επίσης πωλητής, οι δύο χώρες πούλησαν περίπου 103 τόνους χρυσού, έναντι αγορών 81 τόνων συνολικά από τους 5 μεγαλύτερους αγοραστές, την Πολωνία, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν, την Κίνα και την Τσεχία.
