Το Ιράν θέλει να ασκεί έλεγχο επί της εισερχόμενης ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ και να έχει εικόνα της εξερχόμενης κυκλοφορίας, με τη δυνατότητα να παρεμβαίνει εάν χρειαστεί, στο πλαίσιο ενός προσωρινού σχεδίου που συζητείται με το Ομάν για το άνοιγμα της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού, όπως δήλωσε την Τρίτη στο Reuters υψηλόβαθμη ιρανική πηγή.
Η πηγή, η οποία συμμετέχει στις συνομιλίες, ανέφερε ότι αυτή είναι "η γενική ιδέα που συζητείται επί του παρόντος" και διευκρίνισε ότι η "λωρίδα" εξόδου θα ακολουθεί μια διαδρομή μεταξύ Ιράν και Ομάν, με την άδεια εξόδου να χορηγείται μέσω του Ομάν κατόπιν ενημέρωσης της Τεχεράνης.
"Είναι απίθανο η Τεχεράνη να αλλάξει τη θέση της", πρόσθεσε η πηγή, επισημαίνοντας ότι το Ιράν έχει ήδη επιδείξει ευελιξία από την αρχική του θέση για πλήρη έλεγχο της κυκλοφορίας και στις δύο κατευθύνσεις των στενών.
Τον περασμένο μήνα, το Ιράν απέρριψε πρόταση του Ομάν για ίση κατανομή των διαδρομών μεταξύ των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετώπιζε τις ανησυχίες ασφαλείας της χώρας μέχρι να επιτευχθεί μακροπρόθεσμη περιφερειακή σταθερότητα.
Ο έλεγχος του Ορμούζ - του στενού θαλάσσιου περάσματος μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Ινδικού Ωκεανού, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και άλλων ζωτικών αγαθών- αποτελεί το κύριο σημείο τριβής στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η θαλάσσια αυτή οδός παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστή από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, με τη διαμάχη για το Ορμούζ να συνιστά το κεντρικό σημείο διαμάχης.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι το μνημόνιο κατανόησης που υπογράφηκε τον Ιούνιο με την Τεχεράνη για την παύση των εχθροπραξιών απαιτούσε από το Ιράν να ανοίξει τα Στενά, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι το κείμενο διατηρούσε ρητά τη δική της δικαιοδοσία επί της ναυσιπλοΐας στα στενά.
Πριν από τον πόλεμο, τα πλοία διέρχονταν ελεύθερα από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία βρίσκονται στα χωρικά ύδατα τόσο του Ιράν όσο και του Ομάν, αλλά θεωρουνται διεθνής θαλάσσια οδός.
Το λεγόμενο σύστημα διαχωρισμού της κυκλοφορίας (Traffic Separation Scheme) προς τις δύο κατευθύνσεις, το οποίο υιοθετήθηκε από τον ΙΜΟ το 1968 με τη συναίνεση των χωρών της περιοχής, δημιούργησε το σημερινό σύστημα δρομολόγησης πλοίων που χωρίζει τους ναυτιλιακούς διαδρόμους στα ύδατα του Ιράν και του Ομάν.
Το στενό, πλάτους 34 χλμ., παρέχει διέλευση από τον Κόλπο προς τον Ινδικό Ωκεανό και αποτελεί βασική αρτηρία για τις προμήθειες ενέργειας από τη Μέση Ανατολή, καθώς και για άλλα ζωτικά εμπορεύματα, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων.
