ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 12.41
Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες εκπληρώσουν τους όρους μιας προσωρινής συμφωνίας που υπεγράφη με το Ιράν τον Ιούνιο, δήλωσε ο κορυφαίος ιρανός διαπραγματευτής Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, σε δηλώσεις που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Οι όροι αυτοί περιλαμβάνουν την άρση από τις ΗΠΑ του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την άρση των κυρώσεων στο πετρέλαιο, την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Τεχεράνης και τον τερματισμό των απειλών και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, δήλωσε ο Καλιμπάφ στο κοινοβούλιο.
Το μνημόνιο κατανόησης (MoU), το οποίο επετεύχθη στις 17 Ιουνίου, κατέρρευσε γρήγορα λόγω διαφωνίας σχετικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, της στενής θαλάσσιας οδού μέσω της οποίας διακινούνταν πριν από τον πόλεμο το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 7 Ιουλίου ότι η συμφωνία "τελείωσε", ενώ μία εβδομάδα αργότερα το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών την χαρακτήρισε "ανεσταλμένη".
Βάσει του μνημονίου, το Ιράν και οι ΗΠΑ είχαν δεσμευτεί να διαπραγματευτούν μια οριστική συμφωνία, η οποία θα κάλυπτε ευρύτερα ζητήματα, όπως η τύχη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας.
Ιρανός ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters τη Δευτέρα ότι το Ιράν θα περάσει πλέον σε στάση "πλήρως επιθετική", λόγω της αποτυχίας των διπλωματικών προσπαθειών για την επίτευξη μιας μόνιμης συμφωνίας που θα έθετε τέλος στη σύγκρουση.
Νωρίτερα, το Capital.gr μετέδιδε:
Η Τεχεράνη εξετάζει αλλαγή στάσης στο στρατιωτικό πεδίο, με το ενδεχόμενο να περάσει σε "πλήρη επίθεση", καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να αποκλείει την παράταση της προσωρινής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν και οι σύμμαχοί τους προετοιμάζονται να "κλιμακώσουν" τη δράση τους στο Στενό του Ορμούζ και την ευρύτερη περιοχή, καθώς η Τεχεράνη βρίσκεται, όπως ανέφερε, κοντά στη λήψη αποφάσεων για την επόμενη φάση της σύγκρουσης.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι, εφόσον οι διπλωματικές προσπάθειες αποτύχουν, το Ιράν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει "επίκαιρη και ακριβή" στρατιωτική επιχείρηση με στόχο να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.
Η εξέλιξη απειλεί να παρατείνει τον πόλεμο στην περιοχή, ο οποίος ξέσπασε μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που υπεγράφη στα μέσα Ιουνίου από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας, με δυνατότητα ανανέωσης. Η προθεσμία έληξε χθες, Δευτέρα.
Η συμφωνία προέβλεπε τον "άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα", ωστόσο οι διαπραγματεύσεις εκτροχιάστηκαν τον Ιούλιο, κυρίως λόγω της διαφωνίας για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
Η θαλάσσια αυτή οδός αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, καθώς υπό κανονικές συνθήκες από το Στενό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διατίθεται στις διεθνείς αγορές.
"Όχι" του Τραμπ σε παράταση
Ερωτηθείς εάν η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει παράταση της προθεσμίας που προέβλεπε η συμφωνία του Ιουνίου, ο Ντόναλντ Τραμπ απάντησε αρνητικά.
Παράλληλα, δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου κάνουν λόγο για ανεπίσημες επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, των οποίων ο ρόλος έχει ενισχυθεί μετά την έναρξη της σύρραξης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, τον Μάιο μεταφέρθηκε μέσω Ιρακινού Κούρδου αξιωματούχου μήνυμα της Ουάσιγκτον προς τον επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγό Αχμάντ Βαχίντι. Η αμερικανική πλευρά φέρεται να επιδίωκε να διαπιστώσει εάν οι Ιρανοί διαπραγματευτές με τους οποίους συνομιλούσε εκπροσωπούσαν και το ισχυρό ιδεολογικό σώμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο στρατηγός φέρεται να απάντησε θετικά.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, δήλωσε χθες στο Fox News από το Ισραήλ ότι οι επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης "συνεχίζονται", χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Νέα απειλή κατά του Ομάν
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε τις απειλές κατά του Ομάν, ιστορικού συμμάχου των ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να διατάξει στρατιωτικό πλήγμα εάν το σουλτανάτο παρεμποδίσει αμερικανική συμφωνία με το Ιράν.
Το Ομάν διαπραγματεύεται τους τελευταίους μήνες με την Τεχεράνη διμερή συμφωνία για τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ, με τις δύο πλευρές να υποστηρίζουν ότι η διαδικασία έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί.
"Αν μπει στον δρόμο μας το Ομάν, θα το βομβαρδίσουμε ανηλεώς", δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Fox News, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση γύρω από τις διαπραγματεύσεις για το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.
