Στην Τσεχική Δημοκρατία, μία από τις ισχυρότερες οικονομικά χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, ζουν σήμερα πάνω από 1,5 εκατομμύρια μη Τσέχοι μαζί με δέκα εκατομμύρια Τσέχους, σύμφωνα με την Τσεχική Στατιστική Υπηρεσία (CSU). Αυτοί οι μη Τσέχοι αναφέρονται ως "οικονομικά διαμένοντες στη χώρα αλλοδαποί". Είναι άτομα χωρίς τσεχικό διαβατήριο, που εργάζονται ή διατηρούν επιχείρηση.
Το 2015 το ποσοστό των αλλοδαπών ήταν περίπου 4%. Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, τα οποία δείχνουν 1,1 εκατομμύρια εγγεγραμμένους αλλοδαπούς στην Τσεχική Δημοκρατία στα τέλη του 2025, αντιπροσωπεύουν σήμερα το 10,4% του συνολικού πληθυσμού.
Μετανάστευση ως συνέπεια του πολέμου
Η καθοριστική αύξηση των στοιχείων για τη μετανάστευση στην Τσεχία ήταν συνέπεια της επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας: Μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022, περισσότεροι από μισό εκατομμύριο Ουκρανοί κατέφυγαν στην Τσεχική Δημοκρατία. Σήμερα, με 613.000 άτομα, αποτελούν μακράν τη μεγαλύτερη ομάδα αλλοδαπών εκεί. 126.000 παιδιά από την Ουκρανία φοιτούν σε τσεχικά νηπιαγωγεία και σχολεία. Πάνω από το 80% των ενηλίκων εργάζεται.
Η δεύτερη μεγαλύτερη ομάδα αλλοδαπών στην Τσεχική Δημοκρατία προέρχεται από τη γειτονική Σλοβακία, με την οποία πήρε "βελούδινο διαζύγιο" το 1992. 125.000 Σλοβάκοι ήταν εγγεγραμμένοι στην Τσεχική Δημοκρατία στο τέλος του περασμένου έτους, αλλά ο πραγματικός αριθμός τους είναι πιθανώς περίπου διπλάσιος, αφού οι πολίτες των κρατών-μελών της ΕΕ δεν υποχρεούνται να δηλώσουν αμέσως την κατοικία τους στην Τσεχική Δημοκρατία.
Όμως οι εργοδότες τους πρέπει να δηλώνουν την απασχόλησή τους. "Αυτό κάνει να φαίνεται ότι περισσότεροι αλλοδαποί εργάζονται στην Τσεχική Δημοκρατία από όσους ζουν εκεί", σύμφωνα με την Στατιστική Υπηρεσία. Οι περισσότεροι ξένοι ζουν και εργάζονται στην πρωτεύουσα Πράγα, η οποία έχει 1,4 εκατομμύρια κατοίκους, όπου αποτελούν περισσότερο από το 20% του πληθυσμού με 366.000 επίσημα εγγεγραμμένα άτομα.
Πιθανή η χορήγηση άδειας μακροχρόνιας διαμονής
Αυτό δεν είναι αρκετό για τις εταιρείες στη χώρα. Με ποσοστό ανεργίας 5%, η τσεχική Υπηρεσία Απασχόλησης κατέγραψε συνολικά 100.000 κενές θέσεις εργασίας. Επομένως, ακόμη και μετά από ένα πιθανό τέλος του πολέμου στην Ουκρανία, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις θέλει να διατηρήσει ένα μεγάλο ποσοστό Ουκρανών εργαζομένων στην Τσεχία, παρά τις πιέσεις από το αντιμεταναστευτικό και αντιουκρανικό υπερεθνικιστικό κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού, Ελευθερία και Άμεση Δημοκρατία (SPD).
"Η Τσεχική Δημοκρατία χρειάζεται εργαζόμενους από την Ουκρανία στις κατασκευές, τη βιομηχανία, την υγειονομική περίθαλψη και τις υπηρεσίες νοσηλευτικής", δήλωσε στην DW ο Κάρελ Χάβλιτσεκ, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και μέλος του κόμματος ANO (Δράση Δυσαρεστημένων Πολιτών) του Μπάμπις. "Όποιος εργάζεται εδώ υπό κανονικές συνθήκες, πληρώνει φόρους, έχει μάθει τσεχικά και έχει ενταχθεί στην κανονική ζωή θα πρέπει να έχει την ευκαιρία να αποκτήσει κανονική άδεια μακροχρόνιας διαμονής", δήλωσε ο Χάβλιτσεκ.
Στήριξη… από τις Φιλιππίνες
Ωστόσο, οι Ουκρανοί και οι Σλοβάκοι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες εργασίας της Τσεχικής Δημοκρατίας. Όχι μόνο η οικονομία, αλλά και οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και νοσηλευτικής απαιτούν περισσότερο προσωπικό. Για αυτόν τον λόγο, περισσότεροι από 15.000 Φιλιππινέζοι έχουν έρθει για να εργαστούν στη χώρα τα τελευταία χρόνια με την υποστήριξη της τσεχικής κυβέρνησης.
"Οι Φιλιππίνες έχουν μακρά παράδοση εργασίας στο εξωτερικό, ένα εύρυθμο σύστημα επιλογής και πολλούς αγγλόφωνους και άκρως εξειδικευμένους ανθρώπους, για παράδειγμα, στη βιομηχανία, τα logistics, την υγειονομική περίθαλψη και τη νοσηλευτική", δήλωσε ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Χάβλιτσεκ στην DW.
Η Τσεχία αναζητά επίσης εργαζόμενους σε πολλές άλλες χώρες σε όλο τον κόσμο. "Εκτός από τις Φιλιππίνες, εστιάζουμε στην Ινδία, την Ινδονησία, τη Μογγολία, τη Μολδαβία, τη Γεωργία, το Καζακστάν, την Αρμενία, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, πάντα σύμφωνα με τις συγκεκριμένες ανάγκες των εταιρειών", συνέχισε ο Χάβλιτσεκ. "Η διαχειριζόμενη μετανάστευση θα πρέπει να καλύψει τα πραγματικά κενά και να μην μειώσει τους μισθούς".
Όμως η ξενοφοβία επιμένει
Παρά την τεράστια αύξηση του αριθμού των αλλοδαπών και το ενδιαφέρον για επιπλέον εργαζόμενους από το εξωτερικό, η Τσεχική Δημοκρατία -με εξαίρεση τους Ουκρανούς- παραμένει απρόθυμη να χορηγήσει άσυλο και προσωρινή προστασία. "Η πολιτική ασύλου της Τσεχικής Δημοκρατίας και πολλών χωρών της ΕΕ είναι ντροπιαστική.
Η πολιτικά και κοινωνικά τεχνητά τροφοδοτούμενη φοβία απέναντι στους μετανάστες και τους πρόσφυγες είναι δυστυχώς τόσο ισχυρή, που οι πολιτικοί και το κράτος δεν διστάζουν να ενεργήσουν παράνομα και ξενοφοβικά", δήλωσε στην DW ο Μάρτιν Ρούζομεκ, διευθυντής της ΜΚΟ "Οργανισμός Βοήθειας στους Πρόσφυγες" (OPU).
"Παρ' όλα αυτά, η οικονομία και η γήρανση του πληθυσμού τελικά θα επιβάλουν λύσεις", πρόσθεσε ο Ρούζομεκ. Το 2025, 77.600 παιδιά γεννήθηκαν στην Τσεχική Δημοκρατία και 113.300 κάτοικοι πέθαναν. Χωρίς τη μετανάστευση, η τάση του πληθυσμού θα ήταν επομένως αρνητική, με ανάλογες συνέπειες για την αγορά εργασίας. "Ειδικότερα η οικονομική μετανάστευση θα συνεχιστεί σε μεγαλύτερη κλίμακα", εκτιμά ο Ρόζουμεκ, "και αυτό θα συνεχίσει να ωφελεί το τσεχικό κράτος, την κοινωνία και τις επιχειρήσεις".
Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός
Πηγή: Deutsche Welle
