Τα χρόνια αποθεματοποίησης αργού πετρελαίου από την Κίνα, σε συνδυασμό με τη σημαντική μείωση των αγορών της μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή στα τέλη Φεβρουαρίου, συνέβαλαν ώστε ο πλανήτης να αποφύγει μια πολύ βαθύτερη ενεργειακή κρίση.
Ωστόσο, αυτό το απόθεμα ασφαλείας ενδέχεται να τεθεί υπό δοκιμασία, καθώς το Πεκίνο εμφανίζει πλέον ενδείξεις σταδιακής επανέναρξης των αγορών πετρελαίου, σύμφωνα με οικονομολόγους.
"Η Κίνα κατά κάποιον τρόπο έσωσε την κατάσταση" και βοήθησε τον κόσμο να αποφύγει το "σενάριο της καταστροφής", όταν το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ περιόρισε το 20% περίπου του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού, σχολίασε ο Πολ Γκρούενβαλντ, οικονομολόγος της S&P Global Ratings, μιλώντας σε συνέδριο στη Σιγκαπούρη την Πέμπτη.
Ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου στον κόσμο μείωσε δραστικά τις εισαγωγές του μετά το ξέσπασμα του πολέμου, αξιοποιώντας τα αποθέματά του. Με τον τρόπο αυτό συγκράτησε τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, ενώ παράλληλα προστάτευσε την εγχώρια οικονομία από το αυξημένο κόστος ενέργειας.
Τα αποθέματα της Κίνας
Η Αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών (ΕΙΑ) εκτιμά ότι η Κίνα διαθέτει 1,4 δισ. βαρέλια στρατηγικών αποθεμάτων αργού πετρελαίου, έναντι 825 εκατ. βαρελιών που διαθέτουν οι ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία του Δεκεμβρίου 2025, στα οποία περιλαμβάνονται και τα εμπορικά αποθέματα.
Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου της Κίνας υποχώρησαν κάτω από τα 8 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο και τον Ιούνιο, καταγράφοντας για πρώτη φορά μείωση από το 2016, σύμφωνα με την EIA.
Λίγο μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης, αναλυτές της αγοράς πετρελαίου είχαν προβλέψει ότι οι τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα 150 έως 200 δολάρια το βαρέλι, εξαιτίας της απότομης διακοπής της προσφοράς.
"Όχι μόνο εκτιμήσαμε λανθασμένα το μέγεθος, αλλά μερικές φορές εκτιμήσαμε λανθασμένα και την κατεύθυνση", επισήμανε ο Γκρούενβαλντ.
Η τιμή του Brent είχε υποχωρήσει στα περίπου 80 δολάρια το βαρέλι, πριν ανακάμψει εκ νέου τις τελευταίες ημέρες και ξεπεράσει τα 100 δολάρια την Τετάρτη, εν μέσω της αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στον Κόλπο.
Ωστόσο, ακόμη και αυτό το επίπεδο τιμών παραμένει "ανεκτό" για την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με τον Γκρούενβαλντ.
Το περιθώριο ασφαλείας περιορίζεται
Το περιθώριο ασφαλείας που προσφέρουν τα αποθέματα της Κίνας, όμως, δεν είναι απεριόριστο. Ήδη εμφανίζονται ενδείξεις ότι οι εισαγωγές αργού της χώρας ενδέχεται να ανακάμψουν σταδιακά.
Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου της Κίνας αυξήθηκαν κατά 22% τον Ιούλιο και κατά 6,2% τον Αύγουστο σε μηνιαία βάση, αν και εξακολουθούν να βρίσκονται σημαντικά κάτω από τα επίπεδα του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με τα επίσημα εμπορικά στοιχεία.
Εάν η Κίνα επαναφέρει τις εισαγωγές της στους ρυθμούς που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο, η επιβάρυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου θα είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι υπολογίζεται σήμερα, δήλωσε ο Κρίσνα Σρινιβασάν, διευθυντής του Τμήματος Ασίας και Ειρηνικού του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
Το "μοντέλο" του Πεκίνου
Το Πεκίνο είχε προετοιμαστεί για ένα τέτοιο σενάριο, δημιουργώντας εφεδρικά αποθέματα που του επέτρεψαν να περιορίσει την κατανάλωση πετρελαίου χωρίς να διαταραχθεί η οικονομική δραστηριότητα, δήλωσε ο Κάι Γκουό, εκτελεστικός πρόεδρος και ανώτερος ερευνητής του Ινστιτούτου CF40, think tank που εστιάζει στην Κίνα.
Η τρέχουσα κρίση, πρόσθεσε, δικαιώνει τις πολυετείς κυβερνητικές επενδύσεις στη δημιουργία αποθεμάτων και στην καθαρή ενέργεια, ενόψει του ενδεχομένου μιας μεγάλης διαταραχής στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού πετρελαίου.
Η Κίνα διαθέτει εθνικά αποθέματα αργού πετρελαίου που αντιστοιχούν σε περίπου τέσσερις μήνες κατανάλωσης. Παράλληλα, ένας νέος ενεργειακός νόμος που θεσπίστηκε πέρυσι υποχρεώνει τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες να διατηρούν πρόσθετα αποθέματα, πέραν των συνήθων εμπορικών αποθεμάτων, δήλωσε την Πέμπτη η Νταν Γουάνγκ, διευθύντρια της Eurasia Group για την Κίνα.
"Η οικονομία είναι ουσιαστικά προστατευμένη από αυτή την πετρελαϊκή κρίση", πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την εκτίμηση της Γουάνγκ, ο άνθρακας εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 53% του ενεργειακού μείγματος της Κίνας και λειτούργησε ως κρίσιμο "αμορτισέρ", επιτρέποντας στην οικονομία να υποκαταστήσει μέρος της χρήσης πετρελαίου όταν οι τιμές εκτοξεύθηκαν.
"Αυτό το συγκεκριμένο μοντέλο της Κίνας" δεν θα λειτουργούσε εξίσου αποτελεσματικά σε μια κανονική οικονομία, δεδομένης της σπατάλης επενδύσεων που συνεπάγεται. "Όταν όμως συμβαίνει κάτι τόσο αβέβαιο όπως αυτό, ειδικά στην Ευρασία, λειτουργεί", ανέφερε η Γουάνγκ.
Η ίδια εκτιμά ότι η αντιπαράθεση στον Κόλπο θα διαρκέσει τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο, με την τιμή του πετρελαίου να κινείται μεταξύ 85 και 100 δολαρίων το βαρέλι έως το 2027.
Την ίδια στιγμή, ο οικονομολόγος της Goldman Sachs, Ντάαν Στράιβεν, προειδοποίησε σε πρόσφατη έκθεσή του ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 120 δολάρια το βαρέλι, καθώς ο πόλεμος, που βρίσκεται πλέον στον έβδομο μήνα, συνεχίζει να διαταράσσει τις θαλάσσιες μεταφορές.
