Οι Χούθι της Υεμένης, το αντάρτικο κίνημα που στηρίζεται από το Ιράν, ενέτειναν αυτήν την εβδομάδα την πίεσή τους στη Σαουδική Αραβία, εξαπολύοντας επιθέσεις ευρείας κλίμακας. Μέχρι ποιου σημείου μπορεί το Ριάντ να απαντήσει, χωρίς να συρθεί σε έναν νέο, παρατεταμένο πόλεμο;
Η πίεση είναι κατ’ αρχάς οικονομική. Μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου, το Ριάντ αναγκάστηκε να ανακατευθύνει μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών εξαγωγών του, μέσω αγωγού, στο σαουδαραβικό λιμάνι του Γιάνμπου, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Όμως από τον Ιούλιο οι Χούθι κήρυξαν ναυτικό αποκλεισμό στη ζώνη αυτή, μόνο για τα σαουδαραβικά πλοία, τα οποία έχουν μπει πολλές φορές στο στόχαστρο έκτοτε. Την περασμένη εβδομάδα οι Χούθι εξαπέλυσαν, αυτή τη φορά στην Υεμένη, μια μεγάλη επίθεση προς την κατεύθυνση της Ερυθράς Θάλασσας, προκειμένου να θέσουν υπό τον έλεγχό τους το στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Ερυθράς και της Διώρυγας του Σουέζ. Σήμερα, οι σιίτες αντάρτες έθεσαν υπό τον έλεγχό τους το λιμάνι της πόλης Μούχα, ενώ, σύμφωνα με δύο στρατιωτικές πηγές της αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, έφτασαν και στα νησιά Χανίς, στην Ερυθρά.
Αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι είδαν μαχητές των Χούθι να μπαίνουν στη Μούχα, που απέχει 70 χιλιόμετρα βορείως του στενού, φωνάζοντας "θάνατος στην Αμερική, θάνατος στο Ισραήλ".
Σύμφωνα με την ίδια στρατιωτική πηγή, έχουν καταλάβει και το νησί Ζουκάρ, στο νότιο τμήμα της Ερυθράς, αφού προηγουμένως εξαπέλυσαν επίθεση με ρουκέτες και έκαναν απόβαση με σκάφη που μετέφεραν μαχητές.
Τι επιλογές έχει το Ριάντ;
Οι σαουδαραβικές εξαγωγές βρίσκονται πλέον "υπό πίεση σε δύο μέτωπα" της αραβικής χερσονήσου, υπογράμμισε ο Αντρέας Κριγκ του King’s College.
Με τις μαζικές επιθέσεις στο σαουδαραβικό έδαφος αυτήν την εβδομάδα, οι Χούθι διατάραξαν ακόμη περισσότερο την πετρελαϊκή δραστηριότητα της Σαουδικής Αραβίας. Στο στόχαστρο βρέθηκε κυρίως η Τζιζάν, όπου βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της χώρας και ένας μεγάλος τερματικός σταθμός εξαγωγής πετρελαίου.
Στο άλλο άκρο της Ερυθράς, στα βόρεια, το Ριάντ χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο έναν αιγυπτιακό πετρελαιαγωγό για να μεταφέρει το πετρέλαιό του προς τη Μεσόγειο. Οι εξαγωγές από το αιγυπτιακό λιμάνι Σίντι Κερίρ υπερδιπλασιάστηκαν τον Αύγουστο, φτάνοντας τα 2,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την εξειδικευμένη εταιρεία Kpler. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του όγκου αφορά σαουδαραβικό αργό.
Η Σαουδική Αραβία "δεν θα διστάσει να αμυνθεί" δήλωσε την Τρίτη ο υπουργός Εξωτερικών Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν.
Η Άννα Τζέικομπς, του Ινστιτούτου Αραβικών Χωρών του Κόλπου, θεωρεί ότι "η υπομονή του Ριάν σαφώς εξαντλείται" και ότι "το βασίλειο δεν θα μείνει με τα χέρια σταυρωμένα".
Σύμφωνα με τους Χούθι, η Σαουδική Αραβία έχει ήδη απαντήσει, με εκατοντάδες πλήγματα εναντίον των θέσεών τους και πολλές δεκάδες σήμερα, κάτι που το Ριάντ δεν έχει επιβεβαιώσει προς το παρόν.
Ωστόσο, τα πλήγματα αυτά επικεντρώνονται μέχρι τώρα κυρίως στις γραμμές του μετώπου, για να στηρίξουν τις δυνάμεις της υεμενίτικης κυβέρνησης. Δεν στοχεύουν την "καρδιά" του καθεστώτος των Χούθι, για παράδειγμα την πρωτεύουσα Σαναά, η οποία δέχτηκε σφοδρή επίθεση μεταξύ 2015-2022 από τον συνασπισμό που πολεμούσε τους αντάρτες υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας. Οι επιθέσεις αυτές σταμάτησαν με την εκεχειρία του 2022.
Η Σαουδική Αραβία επιχειρούσε επί πολλά χρόνια να αποδεσμευτεί από αυτήν την κοστοβόρα στρατιωτική δέσμευσή της και δεν είναι πολύ πιθανό αυτήν την φορά να κινητοποιήσει τις αεροπορικές δυνάμεις της. Η μοναρχία του Κόλπου "έχει πολλούς λόγους να προτιμά μια απάντηση πιο βαθμιαία", ανέφερε ο Άχμεντ Νάγκι σε ένα υπόμνημα για τη μη κυβερνητική οργάνωση International Crisis Group.
"Αντί να εξαπολύσει μια αεροπορική εκστρατεία ευρείας κλίμακας, το Ριάντ μπορεί να προτιμήσει να ενισχύσει τις δυνάμεις της υεμενίτικης κυβέρνησης, παρέχοντάς τους προηγμένα όπλα, πληροφορίες και στήριξη στις θαλάσσιες επιχειρήσεις τους" εξήγησε. Η επιλογή αυτή θα επέτρεπε στο βασίλειο να ασκεί πίεση στους Χούθι, περιορίζοντας την άμεση έκθεσή του.
Ο Αζίζ Αλγασιάν, του du Gulf International Forum, αμφιβάλλει ότι το Ριάντ σχεδιάζει "μια μεγάλη εκστρατεία" και αναμένει αντιθέτως μια "μετριοπαθή" απάντηση στους Χούθι, κυρίως για να τους εμποδίσει να φτάσουν σε νέες ζώνες, κοντά στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το Ριάντ θα ζητήσει βοήθεια από τους συμμάχους του;
Στις αρχές Αυγούστου, η Σαουδική Αραβία υπέγραψε αμυντική συμφωνία με την Τουρκία και το Πακιστάν, στην οποία περιλαμβάνει και μια ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, παρόμοια με εκείνη που ισχύει για τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ. Την Τρίτη, ο Πακιστανός υπουργός Άμυνας Χαουάτζα Ασίφ, διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα τηρήσει τους όρους της συμφωνίας "στην περίπτωση που καταστεί αναγκαίο".
Όμως η "Συμμαχία της Μέκκας", όπως αποκαλείται, είναι τόσο πρόσφατη που "είναι ελάχιστα πιθανό να παίξει σημαντικό ρόλο στη στρατιωτική απάντηση της Σαουδικής Αραβίας στους Χούθι", είπε η Τζέικομπς.
Στα τέλη Ιουλίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι η Ουάσιγκτον θα στραφεί εναντίον των Χούθι αν επιχειρήσουν να διαταράξουν τις θαλάσσιες μεταφορές στην Ερυθρά.
Τον Μάρτιο του 2025 η Ουάσιγκτον ενέτεινε τους βομβαρδισμούς εναντίον των Χούθι, μετά τις επιθέσεις των σιιτών ανταρτών σε πλοία στην Ερυθρά, σε ένδειξη υποστήριξης στους Παλαιστίνιους της Γάζας. Από τα αμερικανικά πλήγματα σκοτώθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι, σύμφωνα με τους Χούθι. Δύο μήνες αργότερα, ο Τραμπ κήρυξε κατάπαυση του πυρός.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
