Αμέσως μετά τις επίσημες ανακοινώσεις στο Βερολίνο για το "δημοσιονομικό μπαζούκα" 500 δισεκατομμυρίων ευρώ, την Πέμπτη, η απόδοση του δεκαετούς γερμανικού ομολόγου σκαρφάλωσε στο 2,93%, δηλαδή στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011. Την Τετάρτη κυμαινόταν ακόμη στο 2,5%. Ήταν η μεγαλύτερη άνοδος εντός 24 ωρών από την Επανένωση της Γερμανίας το 1990.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Δεκέμβριο του 2024 η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου δεν ξεπερνούσε το 2%, ενώ το 2019-2020 είχε περάσει σε αρνητικό πρόσημο, δηλαδή οι πιστωτές ουσιαστικά πλήρωναν τη Γερμανία για να της δανείσουν τα χρήματά τους!
Ασφαλώς, η αυξημένη απόδοση είναι κάτι εξαιρετικά ευχάριστο για τον επενδυτή που θέλει να αγοράσει ομόλογα, δανείζοντας τα χρήματά του στο κράτος, καθώς ο ίδιος μπορεί να προσδοκά υψηλότερο εισόδημα στην ημερομηνία λήξης του ομολόγου. Πολύ ικανοποιητική εξέλιξη είναι και για εκείνον που έχει ήδη προμηθευθεί ομόλογα και σχεδιάζει να τα πουλήσει μέσω των κεφαλαιαγορών, εξασφαλίζοντας κέρδος.
Υψηλότερος κίνδυνος, μεγαλύτερη απόδοση
Όμως, για το κράτος που εκδίδει το ομόλογο και για τους φορολογούμενους που ουσιαστικά στηρίζουν την αναζήτηση "δανεικών" στις αγορές, η "αυξημένη απόδοση" είναι τεράστιο πρόβλημα. Όπως θυμόμαστε από την ελληνική κρίση χρέους, η απόδοση του ομολόγου είναι ευθέως ανάλογη με τον κίνδυνο μη αποπληρωμής του. Με απλά λόγια, όταν ο επίδοξος αγοραστής θεωρεί ότι ο εκδότης του ομολόγου μπορεί να μην είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, απαιτεί υψηλότερο αντάλλαγμα, μεγαλύτερη "απόδοση" για να δανείσει τα χρήματά του.
Έτσι, τον Νοέμβριο του 2009 η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου είχε ξεπεράσει το 5%, ενώ τον Δεκέμβριο του 2014 πλησίαζε το 9%. Το ελληνικό Δημόσιο δεν ήταν σε θέση να δανειστεί χρήματα υπό αυτούς τους όρους και κατά συνέπεια δεν μπορούσε να αναχρηματοδοτήσει παλαιότερα χρέη του. Γι' αυτό αναγκάστηκε να καταφύγει σε διαδοχικά προγράμματα διάσωσης με τη συμμετοχή και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), έναντι οδυνηρών μεταρρυθμίσεων και περικοπών.
"Υπάρχουν δανειστές, αλλά…"
Προφανώς η σημερινή κατάσταση στη Γερμανία δεν συγκρίνεται με την Ελλάδα του 2009. "Πάντα υπάρχουν αγοραστές για τα ευρωπαϊκά και ιδιαίτερα για τα γερμανικά ομόλογα" επισημαίνει ο Άρτουρ Μπρούνερ, οικονομολόγος της ICF Bank, στην ιστοσελίδα Tagesschau.de. Από την πλευρά του, ο αναλυτής της Commerzbank, Χάουκε Σίμσεν, εκτιμά ότι "το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχουν αρκετοί επενδυτές, αλλά σε ποια τιμή είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν για τα ομόλογα του γερμανικού Δημοσίου".
Η άλλη άποψη είναι ότι το αυξανόμενο χρέος της Γερμανίας μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αξιολόγηση της χώρας από τους οίκους πιστοληπτικής ικανότητας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ήδη το Γερμανικό Ελεγκτικό Συνέδριο υπολογίζει ότι μόνο η σύσταση του Ειδικού Ταμείου πρόκειται να επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό με επιπλέον τοκοχρεολύσια ύψους 37 δισεκατομμυρίων ευρώ μετά το 2035. Μιλώντας στο οικονομικό περιοδικό EURO ο Χανς Βέρνερ Ζιν, πρώην επικεφαλής του Ινστιτούτου IfO του Μονάχου, προειδοποιεί ότι "όλα κρίνονται από το αξιόχρεο της Γερμανίας. Εάν η Γερμανία κάνει το λάθος να ακολουθήσει το παράδειγμα της Γαλλίας ή της Ιταλίας, το ευρωπαϊκό νομισματικό οικοδόμημα κινδυνεύει να καταρρεύσει".
Σε πολιτικό επίπεδο πάντως, οι αντιρρήσεις έχουν αμβλυνθεί για το "δημοσιονομικό μπαζούκα" των 500 δισεκατομμυρίων. Οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) του μελλοντικού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και οι Σοσιαλδημοκράτες (SDP) συμφωνούν στη σύσταση Ειδικού Ταμείου. Μόνο ο απερχόμενος πρόεδρος του Κόμματος των Φιλελευθέρων (FDP) και πρώην υπουργός Οικονομικών, Κρίστιαν Λίντνερ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ότι μπορεί να κινδυνεύει το triple A της Γερμανίας, δηλαδή η άριστη αξιολόγηση των οίκων. Αντίθετη στο Ειδικό Ταμείο είναι και η "Εναλλακτική για τη Γερμανία" (AfD), που έχει ήδη προσφύγει στο Ανώτατο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο. Οι αισιόδοξοι υπενθυμίζουν πάντως ότι ακόμη και στο απόγειο της ευρωκρίσης, με το δημόσιο χρέος να φτάνει το 82% του ΑΕΠ, η Γερμανία είχε καταφέρει να διατηρήσει την άριστη αξιολόγηση ΑΑΑ.
Πηγή: Deutsche Welle
