Περισσότερες από 1.000 δράσεις έχουν ανακοινωθεί στη Γαλλία ενόψει των κινητοποιήσεων της 17ης Οκτωβρίου, στις οποίες αναμένεται να δώσουν το "παρών" και ηγετικά στελέχη των "Κίτρινων Γιλέκων". Το κίνημα φαίνεται να επανέρχεται στο προσκήνιο με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ενώ παράλληλα εκφράζει τη στήριξή του στις μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις.
Για την 17η Οκτωβρίου έχουν προγραμματιστεί περισσότερες από 1.000 δράσεις σε διάφορες περιοχές της Γαλλίας, σύμφωνα με χάρτη που αναρτήθηκε το πρωί της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου στον ιστότοπο 17octobregiletjaune.net. Ο χάρτης περιλαμβάνει διαδηλώσεις, αποκλεισμούς κυκλικών κόμβων και συγκεντρώσεις έξω από πρατήρια καυσίμων και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκονται οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, αλλά και η στήριξη στους μαθητές, οι οποίοι διαδηλώνουν εδώ και σχεδόν έναν μήνα διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης.
Η κινητοποίηση της 17ης Οκτωβρίου ξεκίνησε από ένα βίντεο στο TikTok που έγινε viral, στο οποίο ένας νεαρός άνδρας εξέφραζε την αγανάκτησή του για τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων. Στη συνέχεια, η πρωτοβουλία ενισχύθηκε από πολιτικούς της Αριστεράς, όπως ο Φαμιέν Ρουέλ του Κομμουνιστικού Κόμματος ) και η Μαρίν Τοντελιέ, η επικεφαλής των Οικολόγων.
Αρχικά, τα "Κίτρινα Γιλέκα" δεν είχαν ανακοινώσει ότι θα συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις, ενώ το κάλεσμα είχε προκαλέσει επιφυλάξεις στους κόλπους του κινήματος. Ωστόσο, το κλίμα φαίνεται να αλλάζει, καθώς ο Μαξίμ Νικολ, γνωστός ως "Fly Rider", ανακοίνωσε πρόσφατα ότι θα μεταβεί στο Παρίσι για να λάβει μέρος στη διαδήλωση.
"Κανένας από τα Κίτρινα Γιλέκα δεν βρίσκεται πίσω από την αρχική πρωτοβουλία. Κάθε φορά που λέει κάποιος κάτι για τα καύσιμα και τη δυσαρέσκεια που νιώθουν οι πολίτες, όλοι τον κατατάσσουν αμέσως στα "Κίτρινα Γιλέκα”. Έχουμε γίνει κάτι σαν εμπορικό σήμα", σχολιάζει ο Ζερόμ Ροντρίγκες, μία από τις ιστορικές μορφές του κινήματος, ο οποίος έχασε το ένα του μάτι το 2019, όταν τραυματίστηκε από έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης κατά τη διάρκεια διαδήλωσης. Η δίκη του αστυνομικού που κατηγορείται για τον τραυματισμό του αναμένεται να ξεκινήσει το καλοκαίρι του 2027, περισσότερα από οκτώ χρόνια μετά το περιστατικό.
"Η κατάσταση είναι πιο σοβαρή απ’ ό,τι τότε"
Ο Γάλλος ακτιβιστής αντιμετωπίζει τις κινητοποιήσεις της 17ης Οκτωβρίου ως συνέχεια των μαθητικών διαδηλώσεων. Όπως υποστηρίζει, οι μαθητές υφίστανται αστυνομική "καταστολή" για το κίνημά τους, όπως συνέβη και με τα "Κίτρινα Γιλέκα".
Κατά τις διαδηλώσεις του 2018 και του 2019, 23 άνθρωποι έχασαν την όρασή τους στο ένα μάτι, κυρίως εξαιτίας βολών από LBD (όπλα εκτόξευσης αμυντικών σφαιρών). Συνολικά, μέσα σε έναν χρόνο τραυματίστηκαν 2.500 διαδηλωτές και 1.800 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, προκαλώντας έντονες επικρίσεις για τον τρόπο διαχείρισης των διαδηλώσεων στη Γαλλία, μεταξύ άλλων και από τον ΟΗΕ. Τα ερωτήματα αυτά επανήλθαν στο προσκήνιο με αφορμή τα φετινές μαθητικές κινηματοποιήσεις.
"Δεν είχαμε συνεννοηθείεκ των προτέρων με τις γνωστές προσωπικότητες του κινήματος για την οργάνωση της διαδήλωσης. Ωστόσο, όλοι αντιδράσαμε με τον ίδιο τρόπο όταν είδαμε την αστυνομική βία εναντίον των μαθητών", δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων AFP ο Φρανσουά Μπουλό, μία ακόμη εμβληματική μορφή των "Κίτρινων Γιλέκων".
"Διαπιστώνουμε ότι ο καθένας αγωνίζεται για το μέλλον του: οι εργαζόμενοι, οι οικογένειες και οι συνταξιούχοι που βλέπουν τη ζωή τους να τίθεται σε κίνδυνο εξαιτίας των τιμών των καταναλωτικών αγαθών και των καυσίμων. Ταυτόχρονα, όμως, διακυβεύεται και το μέλλον των μαθητών και της νεολαίας συνολικά, με σχολικά κτίρια σε κακή κατάσταση, ελλείψεις προσωπικού και υπερπλήρεις τάξεις. Όλους μας συνδέει αυτό το κοινό στοιχείο. Τελικά, τα αιτήματα των "Κίτρινων Γιλέκων” γίνονται ακόμη πιο επίκαιρα, καθώς η κατάσταση είναι πιο σοβαρή απ’ ό,τι τότε", εκτιμά ο Ζερόμ Ροντρίγκες.
Διαφορετικές οι συνθήκες σε σχέση με το 2018
Την ίδια άποψη συμμερίζεται η ακτιβίστρια Σοφί Τισιέ, η οποία ήταν η πρώτη που δήλωσε επισήμως στην Αστυνομική Διεύθυνση του Παρισιού διαδηλώσεις των "Κίτρινων Γιλέκων" κατά τη διάρκεια του κινήματος το 2018. Η στρατηγική αυτή, που στόχευε στην επίσημη αναγνώριση και οργάνωση των κινητοποιήσεων, είχε προκαλέσει τότε έντονες επικρίσεις στο εσωτερικό του κινήματος. Για τη 17η Οκτωβρίου, όπως δήλωσε, έχει καταθέσει αίτημα για τη διοργάνωση διαδήλωσης στη λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων, όπως συνέβαινε στην περίοδο της μεγάλης ακμής των "Κίτρινων Γιλέκων".
"Πρόκειται για μια απολύτως δικαιολογημένη κινητοποίηση. Οι Γάλλοι είναι εξαντλημένοι", είπε η πρώην ακτιβίστρια του κινήματος Nuit Debout. "Δεν αντέχουν άλλο τη διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών. Το βιοτικό επίπεδο έχει χειροτερέψει εξαιτίας της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των καυσίμων. Επιπλέον, υπάρχει βαθιά αποστροφή απέναντι σε μια πολιτική τάξη που έχει διαβρωθεί από σκάνδαλα", συνέχισε.
"Στη ρίζα του προβλήματος, ως βασική αιτία όλων των δεινών μας, βρίσκεται ένα δυσλειτουργικό πολιτικό σύστημα. Δεν υπάρχει διάκριση των εξουσιών. Ισχυριζόμαστε ότι ζούμε σε μια υγιή δημοκρατία και σε μια εύρυθμη δημοκρατική πολιτεία, αλλά στην πραγματικότητα δεν ισχύει τίποτα από τα δύο", υποστηρίζει η Σοφί Τισιέ, υπενθυμίζοντας τα αιτήματα των "Κίτρινων Γιλέκων" για ενίσχυση της συμμετοχικής δημοκρατίας μέσω του δημοψηφίσματος λαϊκής πρωτοβουλίας (RIC).
Παρότι οι πρώην ηγετικές μορφές των "Κίτρινων Γιλέκων" εντοπίζουν ομοιότητες ανάμεσα στο σημερινό κοινωνικό κλίμα και εκείνο του 2018, αναγνωρίζουν ότι οι συνθήκες είναι διαφορετικές.
"Τα "Κίτρινα Γιλέκα” δεν οικειοποιήθηκαν ποτέ κανένα πολιτικό κόμμα, γιατί οι περισσότεροι εκπρόσωποι των κομμάτων που εμφανίζονταν για να προσεγγίσουν το κίνημα, απομακρύνονταν αμέσως", σημείωσε ο Ζερόμ Ροντρίγκες. "Σήμερα, αντίθετα, οι μαθητές βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό υπό την καθοδήγηση ορισμένων πολιτικών κομμάτων. Επομένως, το πλαίσιο είναι κάπως πιο θεσμικό σε σύγκριση με τις αυθόρμητες διαδηλώσεις που συνηθίζαμε να οργανώνουμε", πρόσθεσε.
Αμφιβολίες για την έκταση των κινητοποιήσεων
Οι διοργανωτές της πορείας για το κλίμα, καθώς και η αγροτική συνδικαλιστική οργάνωση Confédération paysanne, η διασυνδικαλιστική συμμαχία των οδηγών οχημάτων VTC και το συνδικάτο Solidaires, έχουν επίσης καλέσει σε συμμετοχή στις κινητοποιήσεις.
Πιο επιφυλακτική εμφανίζεται η Γενική Εργατική Συνομοσπονδία (CGT), η οποία θα συμμετάσχει "όπου πληρούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις", διατηρώντας παράλληλα το ενδιαφέρον της στραμμένο στην 5η Νοεμβρίου, ημερομηνία για την οποία οι κυριότερες συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν ήδη απευθύνει κάλεσμα για απεργιακές κινητοποιήσεις.
Από την πλευρά της, η Σοφί Τισιέ δεν διακρίνει ακόμη να διαμορφώνεται μια ουσιαστική σύγκλιση των αγώνων με το μαθητικό κίνημα. Έχοντας συμμετάσχει στη διαδήλωση της Τρίτης 13/10, εκτιμά ότι δεν υπάρχει "πραγματική συνοχή".
Η Πρισίλα Λουντόφσκι, μία από τις πρωτεργάτριες των "Κίτρινων Γιλέκων", εκφράζει αμφιβολίες.
"Λέγεται συχνά ότι το κίνημά μας ήταν αυθόρμητο. Δεν ήταν όμως έτσι. Έδινε την εντύπωση της ανοργανωσιάς, αλλά είχαμε αναδείξει το ζήτημα για περισσότερους από έξι μήνες και στη συνέχεια είχαμε φέρει σε επαφή ανθρώπους από ολόκληρη τη Γαλλία. Όταν παραδώσαμε στα μέσα ενημέρωσης τον χάρτη με τις 700 συγκεντρώσεις που είχαν ανακοινωθεί στο Facebook, το κίνημα είχε ήδη αποκτήσει υπόσταση. Τώρα, κανείς δεν εμφανίζεται ως υπεύθυνος πίσω από τα καλέσματα. Δεν ξέρουμε ποιον να ακολουθήσουμε ούτε ποια θα είναι η πραγματική έκταση της κινητοποίησης στις 17 Οκτωβρίου", δήλωσε στο Reporterre η πρώην υποψήφια με το ψηφοδέλτιο των Οικολόγων στις ευρωεκλογές του 2024.
Ο Ζερόμ Ροντρίγκες εμφανίζεται επίσης επιφυλακτικός ως προς το ενδεχόμενο να αναδυθεί ένα κίνημα αντίστοιχης δυναμικής με εκείνο που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2018. Παρ’ όλα αυτά, ελπίζει ότι μπορεί να σηματοδοτηθεί μια νέα αρχή για τα "Κίτρινα Γιλέκα".
"Ως "Κίτρινα Γιλέκα”, κουβαλάμε μέσα μας την απογοήτευση ότι δεν ολοκληρώσαμε τον αγώνα μας. Ίσως περιμέναμε μια νέα λαϊκή ώθηση, στην οποία θα μπορούσαμε να συμμετάσχουμε, ώστε να τελειώσουμε αυτό που είχαμε αρχίσει".
