Η αμερικανική εταιρεία λογισμικού Palantir επιχείρησε να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους, διαβεβαιώνοντας ότι το στρατιωτικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης της, το οποίο χρησιμοποιεί το ΝΑΤΟ, δεν διαθέτει "διακόπτη απενεργοποίησης" (kill switch), μετά τις διακοπές στις υπηρεσίες Starlink στην Ουκρανία, οι οποίες ενέτειναν τις ανησυχίες σχετικά με την εξάρτηση από αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Η Ουκρανία ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι η χρήση της στρατιωτικών προδιαγραφών δορυφορικής υπηρεσίας Starshield, η οποία αξιοποιεί τον αστερισμό δορυφόρων Starlink της SpaceX, είχε περιοριστεί, με αποτέλεσμα τα τερματικά να σταματήσουν να λειτουργούν σε πλατφόρμες που κινούνται με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό δυσχέρανε αποστολές όπως η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναχαίτισης για την αποτροπή ρωσικών επιθέσεων.
Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι, καθώς και ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Έλον Μασκ, έδωσαν αντικρουόμενες εξηγήσεις για τη διακοπή. Ωστόσο, Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι υποψιάζονται πως η κίνηση είχε πολιτικά κίνητρα, καθώς σημειώθηκε μετά την απαίτηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να σταματήσει η Ουκρανία τις επιθέσεις κατά ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου.
Οι υποψίες αυτές προκάλεσαν νέες ανησυχίες στους Ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ότι η ήπειρος εξαρτάται υπερβολικά από αμερικανικές αμυντικές τεχνολογίες, η πρόσβαση στις οποίες θα μπορούσε να διακοπεί, περιορίζοντας την ικανότητά της να υπερασπιστεί τον εαυτό της.
Ωστόσο, ο Λούις Μόσλεϊ, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Palantir για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, δήλωσε στο Reuters την Τετάρτη ότι ούτε η εταιρεία ούτε οι ΗΠΑ μπορούν να απενεργοποιήσουν την πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης Maven Smart System, την οποία χρησιμοποιούν το στρατιωτικό αρχηγείο του ΝΑΤΟ και αρκετές ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις.
"Αυτά που είδαμε τις τελευταίες ημέρες στις ειδήσεις σχετικά με το Starlink προκαλούν εξαιρετικά μεγάλη ανησυχία", δήλωσε ο Μόσλεϊ σε συνέντευξή του στις Βρυξέλλες.
"Όσον αφορά, όμως, την Palantir, μπορώ να διαβεβαιώσω κατηγορηματικά ότι, όταν οι πελάτες αγοράζουν το λογισμικό μας, έχουν τον πλήρη επιχειρησιακό έλεγχο του", ανέφερε.
"Δεν υπάρχουν διακόπτες απενεργοποίησης. Ούτε η Palantir ούτε η αμερικανική κυβέρνηση έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν στο σύστημα και να το απενεργοποιήσουν".
Το σύστημα Maven επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων από δορυφόρους, ραντάρ και άλλους αισθητήρες, παρέχοντας στους στρατιωτικούς αξιωματικούς μια συνολική εικόνα του πεδίου της μάχης και επιταχύνοντας τη λήψη αποφάσεων.
Το ΝΑΤΟ αγόρασε το Maven το 2025 για το Ανώτατο Στρατηγείο των Συμμαχικών Δυνάμεων στην Ευρώπη (SHAPE) και ανακοίνωσε ότι το σύστημα είχε επιτύχει "πλήρη τεχνική επιχειρησιακή ικανότητα" τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους.
Ωστόσο, ορισμένα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, δεν έχουν υιοθετήσει το Maven για τις δικές τους ένοπλες δυνάμεις, επικαλούμενα ανησυχίες σχετικά με την εξάρτηση από μια αμερικανική εταιρεία, εν μέσω των συχνών εντάσεων μεταξύ του Τραμπ και Ευρωπαίων ηγετών.
Τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, ο επικεφαλής της διοίκησης κυβερνοάμυνας της Γερμανίας απέκλεισε το ενδεχόμενο αγοράς του Maven, δηλώνοντας ότι είναι "αδιανόητο" εργαζόμενοι μιας ιδιωτικής εταιρείας να έχουν πρόσβαση στην εθνική στρατιωτική βάση δεδομένων της χώρας.
Ο Μόσλεϊ δήλωσε ότι η συμμετοχή εργαζομένων της Palantir στη λειτουργία του συστήματος εναπόκειται "απολύτως στη διακριτική ευχέρεια του πελάτη". Όπως ανέφερε, οι εργαζόμενοι αυτοί θα ήταν πολίτες της συγκεκριμένης χώρας και θα διέθεταν την απαιτούμενη άδεια ασφαλείας.
"Το σύστημα μπορεί ασφαλώς να λειτουργεί ανεξάρτητα από εμάς, και έχουμε πάρα πολλούς πελάτες σε όλο τον κόσμο —τόσο στον στρατιωτικό όσο και στον εταιρικό τομέα— που το κάνουν", πρόσθεσε.
