Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε στους ψηφοφόρους ότι θα μειώσει τις τιμές της βενζίνης κάτω από τα 2 δολάρια το γαλόνι εντός του πρώτου έτους της θητείας του. "Το σχέδιό μου θα μειώσει τις τιμές της ενέργειας στο μισό ή και περισσότερο εντός 12 μηνών από την ανάληψη των καθηκόντων μου", δήλωσε ο Τραμπ σε ομιλία του τον Σεπτέμβριο του 2024, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας.
"Η ενέργεια ήταν η αρχική αιτία του προβλήματος", είπε.
Ωστόσο, όπως σημειώνει το αμερικανικό δίκτυο CNBC, καθώς οι Αμερικανοί οδεύουν στις κάλπες την Τρίτη, οι τιμές της ενέργειας παραμένουν πονοκέφαλος. Οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ προβλέπεται να είναι οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί ποτέ σε ημέρα εκλογών, σύμφωνα με τον Πάτρικ Ντε Χαν της GasBuddy.
"Οι τιμές δεν ήταν ποτέ τόσο υψηλές στα τέλη του έτους", σημείωσε.
Οι τιμές της βενζίνης διαμορφώθηκαν σε έναν εθνικό μέσο όρο 4,20 δολαρίων το γαλόνι την Παρασκευή, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 40% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η τιμή του ντίζελ, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για τις μεταφορές και τη γεωργία, έκανε άλμα περίπου 70% τον τελευταίο χρόνο, φτάνοντας τα 6,32 δολάρια το γαλόνι.
Στις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές του 2022, τη χρονιά που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία προκαλώντας ευρύτερη ενεργειακή κρίση, οι λιανικές τιμές της βενζίνης ανέρχονταν σε 3,80 δολάρια.
Αυτογκόλ
"Ο Τραμπ έβαλε εμπόδια στον εαυτό του", δήλωσε ο Ντε Χαν. "Πίσω στον Δεκέμβριο, προβλέπαμε ότι το 2026 θα ήταν η φθηνότερη χρονιά για τη βενζίνη από το 2020. Χωρίς καμία προσπάθεια. Και προφανώς, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν έτσι".
Οι τιμές των καυσίμων εκτοξεύτηκαν από τότε που ο Τραμπ αποφάσισε να επιτεθεί στο Ιράν, σε κοινή επίθεση με το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Τεχεράνη απάντησε με κύμα πληγμάτων σε δεξαμενόπλοια που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας σοβαρή πτώση στις ροές πετρελαίου μέσω της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού.
Ο Τραμπ ανέφερε σε προεκλογική συγκέντρωση στο Μίσιγκαν την περασμένη Κυριακή ότι οι αυξανόμενες τιμές των καυσίμων είναι ένα "μικρό τίμημα" προκειμένου να μην αποκτήσει πυρηνικό όπλο το Ιράν.
"Μόλις αυτή η σύγκρουση φτάσει στο τέλος της, οι τιμές της βενζίνης θα υποχωρήσουν δραστικά και το ιρανικό τρομοκρατικό καθεστώς δεν θα διαθέτει πυρηνικό όπλο", δήλωσε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τέιλορ Ρότζερς.
Ο Λευκός Οίκος υποστήριξε ότι οι τιμές της βενζίνης, προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό, είχαν βρεθεί σε υψηλότερα επίπεδα κατά τη διάρκεια προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων.
Οι εξαγωγές μέσω του Ορμούζ ανέκαμψαν από το καλοκαίρι, καθώς ο αμερικανικός στρατός συνέδραμε στη διέλευση των πλοίων από τα στενά. Ωστόσο, η αναταραχή στη Μέση Ανατολή επιδεινώθηκε από τις επιθέσεις των σιιτών ανταρτών Χούθι σε διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και από τα πλήγματα της Ουκρανίας σε διυλιστήρια στη Ρωσία. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να τερματίσει τον πόλεμο αυτό εντός της πρώτης εβδομάδας της δεύτερης θητείας του, όμως η σύγκρουση συνεχίζεται.
"Ειλικρινά, το ντίζελ αποτελεί το βασικό σημείο πίεσης αυτή τη στιγμή, καθώς είναι καθοριστικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη", δήλωσε στο CNBC την Παρασκευή ο διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil, Ντάρεν Γουντς.
Ο πετρελαϊκός κολοσσός ανακοίνωσε προσαρμοσμένα κέρδη 17,5 δισ. δολάρια στο γ' τρίμηνο, ξεπερνώντας τη μέση εκτίμηση των αναλυτών. Τα προσαρμοσμένα κέρδη από τον τομέα της διύλισης και εμπορίας (downstream) ανήλθαν συνολικά σε 9 δισ. δολάρια, σημειώνοντας άνοδο 120% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, λόγω των υψηλότερων περιθωρίων διύλισης.
Οι αεροπορικές εταιρείες αύξησαν τους ναύλους τους για να καλύψουν το υψηλό κόστος των καυσίμων αεροσκαφών, πλήττοντας την προσπάθεια συγκράτησης του πληθωρισμού.
Πολιτικές πιέσεις
Ο Τραμπ δέχθηκε πολιτικές πιέσεις από Ρεπουμπλικανούς να αναλάβει δράση για τις τιμές των καυσίμων ενόψει των εκλογών της Τρίτης. Το κόστος του ντίζελ πλήττει μεγάλες αγροτικές πολιτείες, όπως η Άιοβα, οι οποίες στήριξαν συντριπτικά τον Τραμπ στις προεδρικές του εκστρατείες. Η μάχη για την έδρα της Γερουσίας στην πολιτεία αυτή έχει μετατραπεί σε αμφίρροπη αναμέτρηση.
Ο Τραμπ εξέτασε σύντομα το ενδεχόμενο απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ, καθώς ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τσακ Γκράσλι άσκησε πιέσεις για τη στήριξη των αγροτών της Άιοβα. Ο πρόεδρος απέρριψε τελικά το μέτρο, κρίνοντας ότι θα μπορούσε να αυξήσει και τις τιμές της βενζίνης.
Αντίθετα, ο Τραμπ ανακοίνωσε πρόγραμμα ενίσχυσης ύψους 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τους αγρότες που επλήγησαν από τις υψηλές τιμές καυσίμων.
Στη συνέχεια, ο Τραμπ κατέληξε σε μια αμφιλεγόμενη συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ώστε η Μόσχα να εξαγάγει περίπου 6 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ στην παγκόσμια αγορά έως τον Νοέμβριο.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αλλά και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, επέκριναν τη συμφωνία υποστηρίζοντας ότι επιβραβεύει τη ρωσική επιθετικότητα. Αναλυτές του ενεργειακού κλάδου επεσήμαναν ότι οι ποσότητες ντίζελ της συμφωνίας με τη Ρωσία είναι μικρές σε σύγκριση με την παγκόσμια ζήτηση και δεν θα έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στις τιμές.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν θα επιτεθεί στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, η αγορά προεξοφλεί τον κίνδυνο ενός νέου γύρου εχθροπραξιών μόλις ολοκληρωθεί η ψηφοφορία την Τρίτη. Το Brent κέρδισε πάνω από 13% τον Οκτώβριο, ενώ το αμερικανικό αργό WTI σημείωσε άνοδο 15%.
"Εάν υπάρξει κλιμάκωση, αυτό θα μπορούσε προφανώς να ασκήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές ακριβώς πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών", δήλωσε ο Ντε Χαν, "περίοδο κατά την οποία οι Αμερικανοί ταξιδεύουν οδικώς για να επισκεφθούν φίλους και οικογένεια".
