Του Τάσου Δασόπουλου
Χωρίς απάντηση είναι ακόμη το ερώτημα που έχει θέσει από πέρσι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πώς μπορούν να αυξηθούν οι ίδιοι πόροι της ΕΕ, αφού οι προτάσεις για νέους φόρους που έχει κάνει συναντούν έντονες αντιδράσεις από τα κράτη-μέλη.
Ενόψει του νέου προϋπολογισμού, η Επιτροπή έχει προτείνει 5 νέες πηγές εσόδων:
1. Τη μεταφορά του 30% των εσόδων από δημοπρασίες δικαιωμάτων ρύπων (ETS) στον κοινοτικό προϋπολογισμό με αναμενόμενα έσοδα 9,6 δισ. ευρώ. Η πρόταση έχει βάση, αφού το ίδιο το σύστημα δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της Επιτροπής, αλλά η μερική ενσωμάτωση των εσόδων στον κοινοτικό προϋπολογισμό θα μειώσει πόρους για εθνικές πολιτικές. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τα έσοδα από τις δημοπρασίες ρύπων η Ελλάδα επιδοτούσε σε μεγάλο βαθμό τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, κατά την κρίση του 2022.
2. Τη δημιουργία ενός μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM): Το 75% των εσόδων από τον "φόρο άνθρακα" στις εισαγωγές θα πηγαίνει στις Βρυξέλλες. Ο πόρος αυτός έχει ισχυρή τεκμηρίωση, καθώς συνδέεται άμεσα με πολιτική αποκλειστικής κοινοτικής αρμοδιότητας (εμπόριο) και ανταγωνιστικότητα. Τα αναμενόμενα έσοδα είναι σχετικά μέτρια (έως 1,4 δισ. ευρώ ετησίως), αλλά σε μια περίοδο όπως αυτή που διανύουμε θεωρείται ότι θα αφαιρέσει πολύτιμους πόρους από τους κρατικούς προϋπολογισμούς.
3. Έναν νέο φόρο καπνού (TEDOR): Πρόκειται για έναν νέο ενιαίο συντελεστή 15% επί των ελάχιστων κοινοτικών δασμών στον καπνό. Τα αναμενόμενα έσοδα ανέρχονται σε 4,9 δισ. ευρώ ετησίως και θα μπορούσαν να φτάσουν τα 11,2 δισ. αν ενημερωθούν τα ελάχιστα επίπεδα δασμολόγησης. Σε αυτό τον φόρο αντιδρούν πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, αλλά και το Λουξεμβούργο.
4. Πρόστιμο για μη Ανακτηθέντα Ηλεκτρονικά Απόβλητα (e-waste): Πρόστιμο 2 ευρώ ανά κιλό για κάθε ηλεκτρονική συσκευή που δεν ανακυκλώνεται. Αυτός ο πόρος αναμένεται να αποδίδει περίπου 15 δισ. ευρώ ετησίως και θα επηρεάσει τις εθνικές δαπάνες. Εδώ υπάρχουν ενστάσεις στο ότι ο φόρος θα είναι "ασύμμετρος”, αφού θα πληρώσουν περισσότερα οι χώρες που έχουν μεγαλύτερη τεχνολογική πρόοδο που είναι και ένα από τα ζητούμενα στις πολιτικές της ΕΕ.
5. Εισφορά Εταιρειών (CORE). Η πλέον φιλόδοξη πρόταση προβλέπει κάθε εταιρεία με τζίρο άνω των 100 εκατ. ευρώ να καταβάλει ετήσια εισφορά 100.000 έως 750.000 ευρώ στον κοινοτικό προϋπολογισμό. Εκτιμάται ότι ο συγκεκριμένος φόρος συνάντησε την έντονη αντίδραση της Γερμανίας και της Ολλανδίας, οι οποίες θεωρούν ότι τελικά τον φόρο αυτό θα πληρώσουν οι καταναλωτές και όχι οι επιχειρήσεις στις οποίες θα επιβληθεί.
Διαφωνίες προκαλούν και οι εναλλακτικές προτάσεις του Ευρωκοινοβουλίου, μεταξύ των οποίων, η φορολόγηση των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών, στην οποία αντιτίθενται Μάλτα και Πολωνία, ενώ η φορολόγηση κρυπτοστοιχείων αντιμετωπίζει σοβαρές τεχνικές δυσκολίες.
Η ελληνική πρόταση
Στην ίδια διαπραγμάτευση βρίσκεται η ελληνική πρόταση για αξιοποίηση εσόδων από δημοπρασίες ραδιοσυχνοτήτων, δηλαδή της ανανέωσης των αδειών 5G και τις δημοπρασίες του φάσματος 6G, οι οποίες θα έφερναν στο κοινοτικό ταμείο έσοδα ύψους 16 δισ. ευρώ. Ωστόσο και αυτή η πρόταση που έγινε επίσημα από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup κ. Κυριάκο Πιερρακάκη συναντά τις επιφυλάξεις αρκετών πρωτευουσών για τον εφάπαξ χαρακτήρα τους.
Σε μια προσπάθεια να βρεθεί κοινό έδαφος για συμφωνία εξετάζεται ένα "καλάθι" διαφορετικών επιλογών, με τροποποιήσεις ακόμη και στα ποσοστά των εσόδων που θα αποδίδονται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ωστόσο κάθε παραχώρηση προς μια κυβέρνηση ίσως προκαλέσει αντιδράσεις άλλων, ενώ η απαιτούμενη ομοφωνία δίνει δικαίωμα βέτο σε κάθε πρωτεύουσα.
Ωστόσο η συμφωνία για το πακέτο φόρων που θα αυξάνουν τους ίδιους πόρους της ΕΕ είναι προαπαιτούμενο για την Επιτροπή, για να υπάρξει συμφωνία και για τον ευρύτερο κοινοτικό προϋπολογισμό. Ο πρόεδρος του Συμβουλίου κ. Αντόνιο Κόστα έχει προειδοποιήσει ότι χωρίς νέους φόρους θα πρέπει να γίνουν περικοπές και στον προϋπολογισμό της ΕΕ για την επόμενη επταετία.
