Το στρατιωτικό συνταξιοδοτικό ταμείο της Τουρκίας έχει αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα στο εμπόριο λιβυκού πετρελαίου, ενισχύοντας την επιρροή της Άγκυρας στον ενεργειακό τομέα της αφρικανικής χώρας, έπειτα από χρόνια πολιτικής και στρατιωτικής υποστήριξης.
Ο Οργανισμός Αλληλοβοήθειας των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, ευρύτερα γνωστός ως Oyak, ξεκίνησε να αγοράζει λιβυκό αργό πετρέλαιο τον Ιανουάριο και οι όγκοι των αγορών του αυξάνονται σταθερά έκτοτε, φτάνοντας περίπου τα 6 εκατομμύρια βαρέλια τον μήνα, σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται πρόσωπα που έχουν γνώση του θέματος.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 16% των εξαγωγών πετρελαίου της Λιβύης, με βάση τα στοιχεία του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (OPEC).
Η Oyak αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η εμπορική αυτή δραστηριότητα αποτελεί την τελευταία ένδειξη της αυξανόμενης τουρκικής επιρροής στη Λιβύη, όπου η Άγκυρα έχει αναπτύξει στρατιωτικούς εκπαιδευτές από το 2020, με στόχο την υποστήριξη της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην Τρίπολη.
Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει επίσης αναπτύξει σχέσεις με την αντίπαλη διοίκηση στην ανατολική Λιβύη. Η προσπάθεια αυτή κορυφώθηκε τον περασμένο μήνα με την επικύρωση συμφωνίας για τα θαλάσσια σύνορα, η οποία ενισχύει τις τουρκικές διεκδικήσεις σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου, όπου η Άγκυρα σχεδιάζει να επεκτείνει τις έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Η Oyak αγοράζει το πετρέλαιο από την κρατική τουρκική εταιρεία Turkish Petroleum International Company (TPIC), η οποία με τη σειρά της το προμηθεύεται από την Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (National Oil Corporation - NOC), σύμφωνα με ορισμένα από τα πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα.
Οι TPIC και NOC δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό. Το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας, υπό την εποπτεία του οποίου βρίσκεται η TPIC, αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η TPIC και η NOC υπέγραψαν συμφωνία αγοράς και πώλησης αργού πετρελαίου το 2013, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της τουρκικής εταιρείας για το 2015, ωστόσο οι παραδόσεις διακόπηκαν αργότερα λόγω της πολιτικής αναταραχής στη Λιβύη. Στον ιστότοπό της, η TPIC αναφέρει σήμερα ότι διαθέτει "στρατηγικές συμφωνίες με κρατικές επιχειρήσεις στην περιοχή της Μεσογείου" και περιλαμβάνει το αργό πετρέλαιο και τη Λιβύη στις τρέχουσες δραστηριότητές της, χωρίς να παρέχει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο όμιλος Nakkas Holding, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, έχει υποστηρίξει την Oyak στις μεταφορές λιβυκού πετρελαίου, προσφέροντας τεχνογνωσία στον τομέα των εμπορικών συναλλαγών, σύμφωνα με ορισμένα από τα πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα.
Η Nakkas αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ο πρόεδρος της Nakkas, Ραμαζάν Οζτούρκ, συμμετείχε σε συνάντηση μεταξύ του Τούρκου υπουργού Ενέργειας και του Λίβυου πρωθυπουργού Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά στην Τρίπολη τον Ιανουάριο, σύμφωνα με επίσημες φωτογραφίες από την επίσκεψη. Η συνάντηση αφορούσε την "έρευνα, την παραγωγή και το εμπόριο υδρογονανθράκων", είχε δηλώσει τότε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.
Η Nakkas έχει στην ιδιοκτησία της την εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου Global Terminal Services, στις μεσογειακές ακτές της Τουρκίας, ενώ μεταφέρει οδικώς καύσιμα μεταξύ Τουρκίας και βόρειου Ιράκ. Πέρυσι, εξαγόρασε την επιχείρηση λιανικής εμπορίας καυσίμων Alpet.
Η Oyak και η Nakkas συνδέονται επίσης μέσω της τουρκικής εταιρείας κατασκευών και γεωργίας Tekfen Holding AS. Το διοικητικό συμβούλιο της ON Investment BV, εταιρείας εγγεγραμμένης στην Ολλανδία, η οποία απέκτησε φέτος ποσοστό 42,8% στην Tekfen, αποτελείται από στελέχη και των δύο πλευρών, σύμφωνα με ολλανδικά εταιρικά μητρώα.
Ενεργειακές φιλοδοξίες
Η είσοδος της Oyak στον ασταθή κλάδο της εμπορίας αργού πετρελαίου θα μπορούσε να ενισχύσει την τεχνογνωσία της στις συναλλαγές πετρελαίου, ενόψει μιας σχεδιαζόμενης, σύμφωνα με πληροφορίες, συνεργασίας με τον ενεργειακό κολοσσό Saudi Aramco, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσέγγισης των πολιτικών και αμυντικών σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Ριάντ.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Oyak, Μουράτ Γιαλτσιντάς, δήλωσε τον Σεπτέμβριο ότι το ταμείο βρίσκεται σε συνομιλίες με "μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο", στο πλαίσιο των σχεδίων του για επέκταση στους τομείς της εμπορίας ενέργειας, της εξόρυξης και της διύλισης. Δεν κατονόμασε την εταιρεία, ωστόσο εφημερίδα είχε αναφέρει νωρίτερα φέτος, επικαλούμενη άλλο στέλεχος της Oyak, ότι το ταμείο βρισκόταν σε συνομιλίες με την Aramco.
Το χαρτοφυλάκιο του ταμείου, ύψους 34 δισ. δολαρίων, περιλαμβάνει πρατήρια λιανικής πώλησης καυσίμων με το εμπορικό σήμα της TotalEnergies SE στην Τουρκία, την εταιρεία διανομής υγραερίου Milangaz, καθώς και επιχειρήσεις στους κλάδους του χάλυβα, της αυτοκινητοβιομηχανίας και της χρηματιστηριακής διαμεσολάβησης. Τον Φεβρουάριο, ανακοίνωσε σχέδια για σχεδόν διπλασιασμό των περιουσιακών της στοιχείων, στα 60 δισ. δολάρια έως το 2030.
Άλλες τουρκικές εταιρείες που έχουν επενδύσει στη Λιβύη περιλαμβάνουν την εταιρεία έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων Türkiye Petrolleri AO (TPAO), η οποία εξασφάλισε δύο περιοχές για έρευνες στη χώρα τον Φεβρουάριο, στο πλαίσιο του διαγωνισμού παραχώρησης δικαιωμάτων έρευνας και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η TPAO ενδέχεται να συνεργαστεί "σύντομα" με την ιταλική εταιρεία παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου Eni SpA στην αφρικανική χώρα, δήλωσε την Πέμπτη ο Μπαϊρακτάρ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η τουρκικών συμφερόντων εταιρεία εμπορίας εμπορευμάτων BGN έχει επίσης δηλώσει ότι έχει αποκτήσει ισχυρή θέση στη Λιβύη. Αποτελεί σημαντικό παράγοντα στο πρόγραμμα ανταλλαγής πετρελαίου με καύσιμα της χώρας.
