Οι εταιρείες όπλων από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Τουρκία θα αποκλειστούν από τις ευρωπαϊκές αγορές όπλων μέσω του νέου ταμείου των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αμυντική χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτός εάν οι χώρες προέλευσής τους υπογράψουν συμφωνίες άμυνας και ασφάλειας με τις Βρυξέλλες, όπως αναφέρουν οι Financial Times σε σχετικό ρεπορτάζ τους.
Το ταμείο το οποίο θα συγκροτηθεί με τα κεφάλαια που θα δαπανηθούν για όπλα θα είναι ανοικτό μόνο σε αμυντικές εταιρείες της ΕΕ και σε εκείνες από τρίτες χώρες που έχουν υπογράψει αμυντικές συμφωνίες με το μπλοκ, σύμφωνα με πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που υποβλήθηκε την Τετάρτη.
Από τις ευρωπαϊκές αγοράς θα αποκλειστούν επίσης τυχόν προηγμένα οπλικά συστήματα στα οποία κάποια τρίτη χώρα θα έχει "εξουσία σχεδιασμού" - περιορισμούς στην κατασκευή ή χρήση συγκεκριμένων εξαρτημάτων - ή έλεγχο στην ενδεχόμενη χρήση της.
Αυτό θα εξαιρούσε την αεροπορική και πυραυλική αμυντική πλατφόρμα των ΗΠΑ Patriot, η οποία κατασκευάζεται από την RTX, καθώς και άλλα οπλικά συστήματα των ΗΠΑ στα οποία η Ουάσιγκτον θέτει περιορισμούς για το πού μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
Η απόφαση είναι μια νίκη για τη Γαλλία και άλλες χώρες που έχουν απαιτήσει μια προσέγγιση "Αγοράστε Ευρωπαϊκά" στην ώθηση των αμυντικών επενδύσεων της ηπείρου, εν μέσω φόβων για τη μακροπρόθεσμη αξιοπιστία των ΗΠΑ ως αμυντικού εταίρου και προμηθευτή που πυροδότησε η εκλογή και η μέχρι τώρα συμπεριφορά του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνεται στο ρεπορτάζ.
Τουλάχιστον το 65% του κόστους των προϊόντων θα πρέπει να δαπανηθεί στην ΕΕ, τη Νορβηγία και την Ουκρανία. Το υπόλοιπο ποσοστό θα μπορούσε να δαπανηθεί σε προϊόντα από τρίτες χώρες που έχουν υπογράψει σύμφωνο ασφαλείας με την Ένωση των 27
"Έχουμε αυτή την ευκαιρία να οικοδομήσουμε πραγματικά την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία", δήλωσε η Κάγια Κάλας, επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ, προσθέτοντας ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε τη σημασία της κατοχής όπλων χωρίς εξωτερικούς περιορισμούς. "Σε μια κρίση, ο στρατός κάθε χώρας χρειάζεται πραγματικά να έχει ελεύθερα τα χέρια του".
"Μούδιασμα" στη Βρετανία
Το Ηνωμένο Βασίλειο άσκησε σκληρές πιέσεις για να συμπεριληφθεί στην πρωτοβουλία, ιδίως δεδομένου του βασικού του ρόλου σε έναν ευρωπαϊκό "συνασπισμό των πρόθυμων" με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ηπείρου. Οι αμυντικές εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου, συμπεριλαμβανομένων των BAE Systems και Babcock International, είναι βαθιά ενσωματωμένες στην αμυντική βιομηχανία χωρών της ΕΕ όπως η Ιταλία και η Σουηδία.
Εάν τρίτες χώρες όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία θελήσουν να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία, θα πρέπει να υπογράψουν μια εταιρική σχέση άμυνας και ασφάλειας με την ΕΕ.
Οι συνομιλίες μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών για ένα τέτοιο σύμφωνο έχουν ξεκινήσει, ωστόσο έχουν "κολλήσει" σε αιτήματα για μια ευρύτερη συμφωνία ΕΕ-ΗΒ που θα περιλαμβάνει και αμφιλεγόμενα ζητήματα όπως τα αλιευτικά δικαιώματα και η μετανάστευση.
"Εργαζόμαστε για να έχουμε αυτή τη σύμπραξη άμυνας και ασφάλειας με το Ηνωμένο Βασίλειο", δήλωσε η κ. Κάλας. "Ελπίζω πραγματικά ότι στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-ΗΒ τον Μάιο μπορούμε να έχουμε αποτελέσματα".
Ο αποκλεισμός του Ηνωμένου Βασιλείου και της Τουρκίας θα δημιουργήσει μεγάλους πονοκεφάλους στις μεγάλες ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες με στενούς δεσμούς με παραγωγούς ή προμηθευτές σε αυτές τις αγορές.
Ερωτηθείς για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τους κανόνες για το νέο ταμείο της ΕΕ την Τρίτη, Βρετανός αξιωματούχος σημείωσε: "Είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή άμυνα προς το συμφέρον της ευρύτερης ευρωπαϊκής ασφάλειας για να αποτρέψουμε τον κατακερματισμό στις ευρωπαϊκές αμυντικές αγορές και να δημιουργήσουμε νομικές δομές που θα επιτρέψουν στα κράτη-μέλη να συνεργαστούν με τρίτες χώρες".
Η κίνηση αναμένεται να προκαλέσει σημαντική ανησυχία στον αμυντικό τομέα της Βρετανίας. Υψηλόβαθμο στέλεχος της αμυντικής βιομηχανίας του Ηνωμένου Βασιλείου είπε ότι δημιουργείται "σημαντική ανησυχία", προσθέτοντας: "Βλέπουμε πολλές ευκαιρίες και είναι σωστό το Ηνωμένο Βασίλειο να θεωρείται μέρος της Ευρώπης, αλλά εάν η ΕΕ - και ειδικά η Γαλλία - πρόκειται να κάνει συναλλαγές επ' αυτής της βάσης, υπονομεύει ολόκληρη τη φιλοσοφία μιας κοινής και ενοποιημένης Ευρώπης από άποψη άμυνας και ασφάλειας".
Οι προηγούμενες προσπάθειες της Γαλλίας να περιορίσει τις αμυντικές δαπάνες των εταιρειών της ΕΕ συνάντησαν σκληρή αντίσταση από χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Σουηδία και η Ολλανδία που έχουν στενούς δεσμούς με παραγωγούς άμυνας εκτός ΕΕ.
Η πρόταση πρέπει να εγκριθεί από την πλειοψηφία των κρατών της ΕΕ.
Σύμφωνα με τους όρους του σχεδίου, οι χώρες της ΕΕ θα μπορούν να ξοδεύουν το 35% των πόρων του Ταμείου των 150 δισ. σε προϊόντα που χρησιμοποιούν εξαρτήματα από τη Νορβηγία, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, την Αλβανία, τη Μολδαβία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ουκρανία, καταλήγουν οι FT.
