Πόλεμος στο Σουδάν: Ο στρατός κατηγορείται για πλήγμα σε αγορά με σχεδόν 300 αμάχους νεκρούς

Ανεξάρτητη οργάνωση η οποία καταγράφει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Σουδάν κατηγόρησε χθες Τρίτη τις ένοπλες δυνάμεις πως διεξήγαγαν πλήγμα εναντίον αγοράς σε πόλη που κρατούν στα χέρια τους οι αντίπαλοί τους παραστρατιωτικοί· ενδέχεται να αποδειχτεί πως αυτό ήταν το πλέον πολύνεκρο στον πόλεμο μέχρι σήμερα.

Ο ΟΗΕ δήλωσε χθες "πολύ ανήσυχος" για τις "συνεχιζόμενες επιθέσεις εναντίον αμάχων" στο Σουδάν, μετά τον αεροπορικό βομβαρδισμό "με δεκάδες θύματα" στην Τόρα, στην πολιτεία του βόρειου Νταρφούρ, στο δυτικό τμήμα της χώρας.

Η οργάνωση Emergency Lawyers, που ίδρυσαν εθελοντές δικηγόροι, όπως και οι παραστρατιωτικοί των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ), σε πόλεμο με τις ένοπλες δυνάμεις από τον Απρίλιο του 2023, έκαναν λόγο για εκατοντάδες νεκρούς στην επίθεση, που εξαπολύθηκε τη Δευτέρα στην αγορά της Τόρα.

"Μετρήσαμε 270 πτώματα που κηδεύτηκαν και 380 τραυματίες", είπε από την πλευρά του κάτοικος στο Γαλλικό Πρακτορείο. Δεύτερος αυτόπτης μάρτυρας επιβεβαίωσε τον απολογισμό αυτόν. Και οι δύο ζήτησαν να μην κατονομαστούν για την ασφάλειά τους.

Σύμφωνα με τη συλλογικότητα των δικηγόρων που αγωνίζεται για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στο Σουδάν, "αεροσκάφη του σουδανικού στρατού διέπραξαν φρικιαστική σφαγή πλήττοντας στα τυφλά την αγορά της Τόρα (...) σκοτώνοντας εκατοντάδες αμάχους και τραυματίζοντας σοβαρά δεκάδες" άλλους.

Οι παραστρατιωτικοί επίσης επέρριψαν στον στρατό την ευθύνη για τη "σφαγή" αυτή.

Το Γαλλικό Πρακτορείο δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει τους αριθμούς που έδωσε η μη κυβερνητική οργάνωση, ούτε να μιλήσει με γιατρούς στην πόλη, καθώς έχουν κοπεί οι επικοινωνίες στο Νταρφούρ.

Οι ένοπλες δυνάμεις δεν επιβεβαίωσε ρητώς αυτόν πως εξαπέλυσε αυτόν τον βομβαρδισμό, ωστόσο διέψευσε πως βάζει στο στόχαστρο αμάχους. "Φροντίζουμε τα αεροπορικά πλήγματα να συμμορφώνονται προς τους κανόνες εμπλοκής βάσει του διεθνούς δικαίου και δεν γίνεται επ’ ουδενί να βάζουμε στο στόχαστρο αθώους αμάχους", ανέφερε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Νάμπιλ Αμπντάλα, εκπρόσωπος των σουδανικών ενόπλων δυνάμεων, κάνοντας λόγο για "ψευδείς κατηγορίες".

Άλλη οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο γενικός συντονισμός καταυλισμών εκτοπισμένων και προσφύγων του Νταρφούρ, από την πλευρά της καταδίκασε τον "εσκεμμένο βομβαρδισμό" που αποτελεί "έγκλημα κατά της ανθρωπότητας".

Σε βίντεο που μεταφορτώθηκαν σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης —το AFP σημειώνει πως δεν έχει μπορέσει να τα επαληθεύσει ως αυτό το στάδιο— διακρίνονται απανθρακωμένα πτώματα και συντρίμμια από τα οποία αναδίδονται καπνοί.

Στον πόλεμο στο Σουδάν, που ξέσπασε τη 15η Απριλίου 2023, αναμετρώνται οι παραστρατιωτικοί των ΔΤΥ υπό τον στρατηγό Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκλο και οι ένοπλες δυνάμεις υπό τον στρατηγό Άμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν. Οι δυο τους ήταν σύμμαχοι —αντίστοιχα ο δεύτερος τη τάξει του στρατιωτικού καθεστώτος και ο de facto ηγέτης της χώρας της Αφρικής— προτού μετατραπούν σε ορκισμένους εχθρούς.

Η ένοπλη σύρραξη έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, έχει ξεριζώσει πάνω από 12 εκατομμύρια άλλους κι έχει προκαλέσει μια από τις χειρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις στην υφήλιο.

Εξαιτίας της σχεδόν απόλυτης κατάρρευσης του συστήματος υγείας του Σουδάν, είναι από δύσκολη ως αδύνατη η επαλήθευση οποιοδήποτε απολογισμού.

Ο Τομ Περιέλο, επί των ημερών της προηγούμενης κυβέρνησης των ΗΠΑ ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για το Σουδάν, είχε αναφερθεί τον Μάιο του 2024 σε εκτιμήσεις για 150.000 νεκρούς.

Τον Δεκέμβριο, η οργάνωση των δικηγόρων είχε αναφερθεί σε παρόμοιο βομβαρδισμό σε αγορά στην πολιτεία του Βόρειου Νταρφούρ, κάνοντας λόγο για πάνω από 100 νεκρούς.

Τα Ηνωμένα Έθνη κατόπιν επιβεβαίωσαν απολογισμό που έκανε λόγο για "τουλάχιστον 80" νεκρούς.

Η αχανής περιοχή του Νταρφούρ έχει μετατραπεί σε θέατρο ορισμένων από τις χειρότερες φρικαλεότητες του πολέμου. Ανάμεσά τους: ρίψεις βαρελιών με εκρηκτικά σε περιοχές όπου ζουν άμαχοι, έφοδοι παραστρατιωτικών εναντίον καταυλισμών εκτοπισμένων όπου είχε εκδηλωθεί λιμός, σφαγές με εθνικά ή φυλετικά κριτήρια...

Ο στρατός διατηρεί την υπεροχή στους αιθέρες χάρη στην αεροπορία του, που προχωρά συχνά σε βομβαρδισμούς θέσεων των παραστρατιωτικών.

Η Ελ Φάσερ, στο Βόρειο Νταρφούρ, περίπου 40 χιλιόμετρα νότια από την Τόρα, είναι η τελευταία πολιτειακή πρωτεύουσα που δεν έχει πέσει ακόμη στα χέρια των ΔΤΥ.

Οι παραστρατιωτικοί πολιορκούν τη Φάσερ εδώ και δέκα μήνες. Διεξάγουν συχνά επιθέσεις εναντίον καταυλισμών εξαναγκαστικά εκτοπισμένων γύρω από αυτήν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι παραστρατιωτικοί ενδέχεται να προσπαθούν να κρατήσουν τον στρατό καθηλωμένο στο Χαρτούμ ενώ αποπειρώνται να εδραιώσουν την κυριαρχία τους στο Νταρφούρ.

Την Παρασκευή, ο στρατός ανακατέλαβε το προεδρικό παλάτι στο Χαρτούμ κι έκτοτε άρχισε "εκκαθαριστική επιχείρηση" με σκοπό να διώξει τους παραστρατιωτικούς από τους κυριότερους κρατικούς θεσμούς στην πρωτεύουσα.

Ο ΟΗΕ εξέφρασε επίσης ανησυχία για την "κλιμάκωση των επιθέσεων" εναντίον πυκνοκατοικημένων τομέων του Χαρτούμ.

Από το ξέσπασμα του πολέμου, οι αντιμαχόμενες πλευρές έχουν κατηγορηθεί επανειλημμένα για εγκλήματα πολέμου με θύματα αμάχους, ιδίως για βομβαρδισμούς που εξαπολύουν αδιακρίτως εναντίον αγορών και αστικών περιοχών γεμάτων κόσμο.