Η Κροατία είναι το πρώτο κράτος-μέλος της ΕΕ στο βορειοδυτικό άκρο της Βαλκανικής Οδού. Οι μετανάστες που θέλουν να ταξιδέψουν προς τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη από τη Βουλγαρία, την Ελλάδα και τα γειτονικά κράτη της Κροατίας, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Σερβία, πρέπει να περάσουν και από την Κροατία, μία χώρα που έγινε μέλος της Ζώνης του Σένγκεν τον Ιανουάριο του 2023.
"Μέσα στους πρώτους δέκα μήνες του 2024 καταγράφηκαν συνολικά 26.534 παράτυπες συνοριακές διελεύσεις", αναφέρει στην DW το κροατικό Υπουργείο Εσωτερικών. Οι περισσότεροι μετανάστες είναι πολίτες του Αφγανιστάν, της Συρίας, της Τουρκίας, της Ρωσίας και της Αιγύπτου.
Εν αντιθέσει με τις εικόνες που βλέπει κανείς στους δρόμους της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Αυστρίας και της βόρειας Ιταλίας, στην Κροατία δεν συναντά κανείς συχνά πρόσφυγες από εμπόλεμες ζώνες ή χώρες σε βαθιά κρίση, όπως είναι η Συρία και το Αφγανιστάν. Παρ' όλα αυτά, όπως μαρτυρούν αρκετές φωτογραφίες που έχουν κυκλοφορήσει από τις δομές στα βουνά των συνόρων με την Ιταλία και την Αυστρία, υπάρχουν πολλοί πρόσφυγες που είτε διασχίζουν είτε διαμένουν κιόλας για ένα διάστημα στην Κροατία.
"Οι ορειβάτες βρίσκουν συχνά ρούχα, παπούτσια, σακίδια, έγγραφα, φωτογραφίες, γυαλιά οράσεως, παιδικά παιχνίδια και πάνες στα βουνά – και όλα αυτά δεν είναι σκουπίδια, αλλά ίχνη από τη βαρβαρότητα του συνοριακού καθεστώτος της Κροατίας", εξηγεί στην DW η ΜΚΟ "Gradovi utocista" ("Πόλεις της Προσφυγιάς"), οργάνωση που συντονίζει τοπικές δράσεις και ακτιβιστές στην Κροατία με σκοπό να βοηθήσουν τους μετανάστες που βρίσκονται στη χώρα.
Το πόσο αντιληπτοί γίνονται οι μετανάστες από τον τοπικό πληθυσμό και το πόσες επαφές έχουν με τους ντόπιους είναι αντιστρόφως ανάλογο με το πόσο αυστηρά τους αντιμετωπίζει η νομοθεσία, καθιστώντας παράνομους και ποινικά υπόλογους. Όπως τονίζει ο Ίζβορ Ρουκάβινα, ακτιβιστής της Gradovi utocista και κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ, "στην Ιταλία και τη Βοσνία οι μετανάστες μπορούν να εμφανιστούν δημοσίως πιο εύκολα, χωρίς να διακινδυνεύουν τη συνέχιση του ταξιδιού τους. Στην Κροατία και τη Σλοβενία αντιθέτως ο κίνδυνος σύλληψης και επαναπροώθησης τους (pushback) είναι πολύ μεγαλύτερος ιδίως εάν τύχει να δώσουν συνέντευξη σε κάποιο μέσο ενημέρωσης".
