"Αγαπητοί επιβάτες, σας ομιλεί ο μηχανοδηγός. Ζητώ συγγνώμη για την καθυστέρηση στην αναχώρησή μας, αλλά άργησα να ξεκινήσω τη βάρδια μου, γιατί ήρθα με το τρένο…" Η αναγγελία αυτή, που, σύμφωνα με δημοσιεύματα, πράγματι ακούστηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στους Γερμανικούς Σιδηροδρόμους (DB), αποδεικνύει πως κάποιοι αντιμετωπίζουν με χιούμορ τη γενικότερη αίσθηση κρίσης και στασιμότητας που ταλανίζει ένα μεγάλο κομμάτι της γερμανικής οικονομίας και κοινωνίας μετά από τρία χρόνια ύφεσης.
Αυτό βοηθάει, ασφαλώς. Αλλά δεν αποτελεί λύση για όλα τα κακώς κείμενα. "Φθινόπωρο μεταρρυθμίσεων" εξαγγέλλει λοιπόν η κυβέρνηση συνασπισμού του Φρίντριχ Μερτς, σε μία προσπάθεια να αναστρέψει το αρνητικό κλίμα. Τόσο οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) του καγκελάριου Μερτς, όσο και οι συγκυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες (SPD) του αντικαγκελάριου και υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ συμφωνούν ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι απολύτως απαραίτητες. Αλλά ποιες μεταρρυθμίσεις έχουν προτεραιότητα και ποιος θα πληρώσει τον αναπόφευκτο λογαριασμό; Εδώ οι διαφωνίες παραμένουν και μάλιστα εκδηλώνονται έντονα.
Υποχρεωτική "θητεία" για συνταξιούχους;
Στις επείγουσες μεταρρυθμίσεις είχε αναφερθεί αναλυτικά ο καγκελάριος τον Ιούλιο στο Βερολίνο, μιλώντας στην καθιερωμένη συνέντευξη τύπου "εφ' όλης της ύλης" για τους διαπιστευμένους ανταποκριτές. Εκεί είχε δώσει βαρύτητα σε ένα ευέλικτο κράτος με αισθητή μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά και στη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του. Σε αυτό το κομμάτι ακούγονται ήδη οι πιο ετερόκλητες προτάσεις.
Πολλοί ζητούν να μειωθεί η κρατική χρηματοδότηση και να καταργηθεί η "σύνταξη στα 63" που χορηγείται σήμερα σε σπάνιες, έστω, περιπτώσεις. Το Γερμανικό Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών (DIW) προτείνει να θεσπιστεί ένα "κοινωνικό έτος" για συνταξιούχους σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τις νεότερες γενιές, δηλαδή κάτι σαν "υποχρεωτική θητεία" παρόμοια με την εναλλακτική θητεία που έκαναν παλαιότερα όσοι αρνούνταν την στράτευση για λόγους συνείδησης (αναλυτικά η πρόταση του προέδρου του DIW, Μαρσέλ Φράτσερ, στην πλατφόρμα X).