Του Κώστα Ράπτη

Πότε τα πήγε χειρότερα; Στη φάση της ενεργού στρατιωτικής αντιπαράθεσης με το Ιράν ή στις εβδομάδες της εύθραυστης εκεχειρίας και της διπλωματικής χορογραφίας που ακολούθησαν; Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει εύκολες επιλογές απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία. Το ένστικτό του τον ωθεί να κλείσει το ατυχές αυτό κεφάλαιο – όμως μια επίσημη, συμφωνημένη λύση αναπόφευκτα θα καταγράψει ιρανικά κέρδη υπονομευτικά για το αμερικανικό κύρος, αλλά και για την αμερικανο-ισραηλινή σχέση. Από την άλλη πλευρά, η παράταση της εκκρεμότητας θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να οδηγήσει σε πλήρη αναζωπύρωση των εχθροπραξιών – ακόμη και με πρωτοβουλία της Τεχεράνης, η οποία δεν έχει λόγο να αφήσει στους αντιπάλους της το πλεονέκτημα να επανέλθουν καλύτερα προετοιμασμένοι σε χρόνο της δικής τους επιλογής.

Την ίδια στιγμή, σε κάθε δυνατή υποκατηγορία του αμερικανικού εκλογικού σώματος η ιρανική περιπέτεια αξιολογείται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, όλως αρνητικά, λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, ενώ οι διεθνείς οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου δεν έχουν ακόμη ξεδιπλωθεί πλήρως και η κατάσταση της αγοράς ενέργειας φαντάζει ελεγχόμενη μόνο και μόνο επειδή η Κίνα μείωσε κατά 40% τις εισαγωγές πετρελαίου, τις οποίες προηγουμένως είχε αυξήσει θεαματικά, οικοδομώντας θηριώδη αποθέματα, όσο οι τιμές ήσαν χαμηλές.

Υποστολή των φιλοδοξιών

Ποιο ήταν το λάθος του Τραμπ; Σύμφωνα με την εφημερίδα The Hindu, ο πόλεμος πήγε τόσο άσχημα για την Ουάσινγκτον που, τρεις μήνες αφότου τον ξεκίνησε με τη φιλοδοξία της "αλλαγής καθεστώτος", ο Αμερικανός πρόεδρος διαπραγματεύεται μια προσωρινή παράταση της εκεχειρίας και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ με αντάλλαγμα οικονομικές παραχωρήσεις στο Ιράν (πρόσβαση στα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια κτλ.). Ο Τραμπ δεν μιλάει πλέον για το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν ή την υποστήριξή του προς τους περιφερειακούς συμμάχους του. Η εστίασή του έχει περιοριστεί στο πυρηνικό ζήτημα, ουσιαστικά στη γραμμή που υιοθέτησε ο Μπαράκ Ομπάμα το 2013, η οποία κορυφώθηκε με την πυρηνική συμφωνία του 2015 με το Ιράν, την οποία ο Τραμπ σαμποτάρισε το 2018.

Το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον διαπραγματεύεται τώρα, μέσω του Πακιστάν, ένα Μνημόνιο Συνεργασίας για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός και στη συνέχεια την εξέταση του πυρηνικού ζητήματος υποδηλώνει ότι οι σκληροπυρηνικές τακτικές της Τεχεράνης αποδίδουν αποτελέσματα. Έτσι, εάν οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια συμφωνία, πρέπει να αντιμετωπίσουν το έλλειμμα εμπιστοσύνης και να προχωρήσουν με βάση αμοιβαίες παραχωρήσεις. Εάν ο Τραμπ ενδιαφέρεται σοβαρά για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων, μια συμφωνία είναι εφικτή. Αλλά εάν επιδιώξει να επιτύχει μέσω της διπλωματίας, αυτό που δεν κατάφερε να εξασφαλίσει μέσω πολέμου, κινδυνεύει να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε έναν ακόμη αέναο πόλεμο.