Οι επιθέσεις σε διυλιστήρια που συνδέονται με τους πολέμους στο Ιράν και την Ουκρανία έχουν θέσει εκτός λειτουργίας σχεδόν το 9% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης πετρελαίου τους τελευταίους μήνες, επιδεινώνοντας την έλλειψη καυσίμων και πιθανότατα καθυστερώντας την ανάκαμψη για μήνες μετά τη λήξη των συγκρούσεων.
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν έχει απλώς μειώσει την ενεργειακή προσφορά διαταράσσοντας τη ναυσιπλοΐα δεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο, αλλά αποτελεί και το μεγαλύτερο πλήγμα στη διύλιση από την πανδημία COVID-19 το 2020, με ζημιές σε εγκαταστάσεις και ελλείψεις αργού πετρελαίου που αναγκάζουν σε περικοπές παραγωγής.
"Η τρέχουσα στενότητα θα συνεχίσει να στηρίζει την αγορά διυλισμένων προϊόντων", δήλωσε ο αναλυτής της Saxo Bank, Ole Hansen στο Reuters. "Ειδικά λαμβάνοντας υπόψη τις ζημιές που έχουν υποστεί τα διυλιστήρια", σημείωσε.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί, με το διεθνές σημείο αναφοράς Brent να φτάνει τα 126 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο, υψηλό τετραετίας. Ορισμένα προϊόντα αυξήθηκαν ακόμη ταχύτερα, με το καύσιμο αεροπορίας (jet fuel) να φτάνει σε ιστορικό υψηλό τον Μάρτιο.
Η περιορισμένη προσφορά έχει αναγκάσει διυλιστήρια, traders και λιανοπωλητές να αντλήσουν αποθέματα αργού και καυσίμων για να καλύψουν τη ζήτηση.
Περίπου 500 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν αντληθεί από τα αποθέματα, δήλωσε ο CEO της TotalEnergies Patrick Pouyanné στις 29 Απριλίου, προσθέτοντας ότι το ποσό μπορεί να φτάσει το 1 δισεκατομμύριο βαρέλια λόγω του χρόνου που απαιτείται για την επανεκκίνηση εγκαταστάσεων και τη μεταφορά στην Ασία.
"Ακόμα κι αν ο πόλεμος τελείωνε γρήγορα, οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα", δήλωσε.
Ζημιές από τον πόλεμο επιβαρύνουν τη δυναμικότητα
Η ημερήσια ζήτηση για υγρά καύσιμα (βενζίνη, ντίζελ, καύσιμα αεροπορίας και μαζούτ) είναι περίπου 104 εκατομμύρια βαρέλια.
Ο πόλεμος στο Ιράν είχε θέσει εκτός λειτουργίας έως και 3,52 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως δυναμικότητας διύλισης έως τις 7 Μαΐου, σύμφωνα με τον οργανισμό παρακολούθησης βιομηχανίας IIR.
Τα διυλιστήρια που επηρεάστηκαν περιλαμβάνουν το εργοστάσιο των 550.000 βαρελιών/ημέρα στο Ras Tanura, το μεγαλύτερο της Σαουδικής Αραβίας. Έχει επανεκκινήσει, αν και ορισμένες μονάδες βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία συντήρησης, δήλωσε ο CEO της Saudi Aramco, Amin Nasser.
Δύο από τα τρία διυλιστήρια του Κουβέιτ -τα Mina Al-Ahmadi και Mina Abdullah-επλήγησαν από επιθέσεις με drones. Και τα δύο, καθώς και το διυλιστήριο Al-Zour (615.000 bpd), το μεγαλύτερο της χώρας, έχουν μειώσει τα επίπεδα επεξεργασίας.
Ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας έχει επίσης αφαιρέσει επιπλέον 1,42 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα δυναμικότητας, σύμφωνα με το IIR.
Υπολογισμοί του Reuters δείχνουν ότι επιθέσεις με drones από την Ουκρανία που στοχεύουν τη ρωσική πολεμική μηχανή έχουν θέσει εκτός λειτουργίας περίπου 700.000 βαρέλια/ημέρα δυναμικότητας διύλισης στη Ρωσία μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου, σε 16 εγκαταστάσεις.
Σε όλη την Ασία και την Ευρώπη, η έλλειψη αργού πετρελαίου έχει μειώσει τους ρυθμούς λειτουργίας των διυλιστηρίων κατά περίπου 3,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd), σύμφωνα με αναλυτές της JPMorgan Chase.
Οι διακοπές που συνδέονται με τους δύο πολέμους αντιστοιχούν σχεδόν στο 9% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης των 100,5 εκατομμυρίων bpd, σύμφωνα με τον οργανισμό παρακολούθησης βιομηχανίας IIR.
Μεγαλύτερα πλήγματα σε αεροπορικά καύσιμα και diesel
"Η μείωση της λειτουργίας των διυλιστηρίων στην Ασία και στη Ρωσία έχει δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο στο gasoil και στο diesel", δήλωσε η αναλύτρια της FGE, Qilin Tam.
"Βλέπουμε την ισορροπία στην Ασία να μετατρέπεται από πλεόνασμα σε έντονο έλλειμμα".
Τα αποθέματα πετρελαϊκών προϊόντων στον κόμβο της Σινγκαπούρης στις 7 Μαΐου έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα μηνών, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ελλείψεις σε καύσιμα αεροπορίας ήδη από τον Ιούνιο, εάν δεν αντικατασταθούν πλήρως οι προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με τον IEA.
Αντανακλώντας αυτή την έλλειψη, οι εξαγωγές του γιγαντιαίου διυλιστηρίου της Νιγηρίας, Dangote Refinery (650.000 bpd), σχεδόν διπλασιάστηκαν προς την Ευρώπη τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.
Οι τιμές του diesel στην αντλία στην Ευρώπη έφτασαν σε ιστορικό υψηλό 2,11 ευρώ το λίτρο τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, αντανακλώντας τις απώλειες προμηθειών από τον Περσικό Κόλπο και τη διακοπή εισαγωγών από τη Ρωσία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η βιομηχανία διύλισης ξεκίνησε τη χρονιά με περιορισμένη πλεονάζουσα δυναμικότητα, μετά από κλεισίματα κατά και μετά την πανδημία COVID-19, δήλωσε ο αναλυτής της Energy Aspects, George Dix.
Περίπου 9,69 εκατομμύρια bpd δυναμικότητας έχουν κλείσει μεταξύ 2019 και 2026 λόγω πανδημίας, λειτουργικών προβλημάτων, χαμηλής κερδοφορίας και της σταδιακής ανόδου των ηλεκτρικών οχημάτων, σύμφωνα με το IIR.
Η επιστροφή σε κανονικές συνθήκες αναμένεται να απαιτήσει μήνες.
Ο IEA προβλέπει ότι η επεξεργασία στα διυλιστήρια του Περσικού Κόλπου θα μειωθεί στα 8,7 εκατομμύρια bpd φέτος, κατά 900.000 bpd χαμηλότερα από το 2025.
Επίσης, μείωσε τις προβλέψεις για τη διύλιση αργού στη Ρωσία για το 2026, εκτιμώντας ότι μπορεί να πέσει στα 4,8 εκατομμύρια bpd στο δεύτερο τρίμηνο, έναντι περίπου 5,2 εκατομμυρίων νωρίτερα φέτος, λόγω των ουκρανικών επιθέσεων.
