Με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ να έχουν ολοκληρωθεί, οι Δημοκρατικοί στρέφουν πλέον την προσοχή τους στην επόμενη μεγάλη πολιτική αναμέτρηση: την επιλογή του υποψηφίου που θα διεκδικήσει τον Λευκό Οίκο το 2028. Πρόκειται για μια διαδικασία που αναμένεται να εξελιχθεί σε μία από τις πιο πολυπληθείς και απρόβλεπτες εσωκομματικές εκλογικές μάχες των τελευταίων δεκαετιών, αναδεικνύοντας παράλληλα τις βαθιές διαφωνίες στο εσωτερικό του κόμματος για τη στρατηγική που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιστροφή στην εξουσία.
Μέχρι στιγμής, κανένας Δημοκρατικός δεν έχει καταφέρει να ξεχωρίσει ως το αδιαμφισβήτητο φαβορί, ενώ η κούρσα ενδέχεται να προσελκύσει δεκάδες υποψηφίους. Στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών, αντίθετα, το τοπίο εμφανίζεται πιο περιορισμένο, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να συγκαταλέγονται στα ονόματα που συζητούνται εντονότερα ως πιθανοί διάδοχοι του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν μπορεί, βάσει του Συντάγματος, να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία.
Πιθανοί υποψήφιοι των Δημοκρατικών, μεταξύ των οποίων εν ενεργεία κυβερνήτες και γερουσιαστές, έχουν ήδη ξεκινήσει εδώ και μήνες να προετοιμάζουν το έδαφος, όπως αναφέρει το Reuters. Επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τη στήριξη σημαντικών χρηματοδοτών, πραγματοποιούν επισκέψεις σε πολιτείες όπου διεξάγονται οι πρώτες εσωκομματικές εκλογικές διαδικασίες και ενισχύουν την παρουσία τους σε εθνικό επίπεδο, προετοιμαζόμενοι για μια προεκλογική κούρσα που, σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, αναμένεται πλέον να επιταχυνθεί.
Οι ευρείες εκλογικές νίκες των Δημοκρατικών την Τρίτη, με τους ψηφοφόρους να αποδοκιμάζουν έντονα τον Τραμπ και την πολιτική του ατζέντα, αναμένεται να εντείνουν τη συζήτηση και στα δύο κόμματα για το πώς μπορούν να προσελκύσουν ένα εκλογικό σώμα που εμφανίζεται δυσαρεστημένο από την πορεία της χώρας.
Παρά την εκλογική επικράτησή τους, οι Δημοκρατικοί εξακολουθούν να είναι διχασμένοι ως προς την πολιτική κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουν ενόψει του 2028: εάν θα κινηθούν προς το πολιτικό κέντρο ή εάν θα υιοθετήσουν πιο προοδευτικές θέσεις σε ζητήματα όπως η υγειονομική περίθαλψη, η φορολογία, η αστυνόμευση και η εξωτερική πολιτική.
Οι Ρεπουμπλικανοί, από την πλευρά τους, καλούνται να διαχειριστούν μια διαφορετική πρόκληση: να αποστασιοποιηθούν από τον Τραμπ μετά την εκλογική αποδοκιμασία της πολιτικής του, χωρίς να διαρρήξουν τις σχέσεις τους με το λαϊκιστικό κίνημα MAGA (Make America Great Again), το οποίο έχει διαμορφώσει την ταυτότητα του κόμματος. Στόχος τους θα είναι να διευρύνουν την εκλογική τους απήχηση πέρα από τον στενό πυρήνα των υποστηρικτών του Αμερικανού προέδρου.
Ωστόσο, ο Τραμπ, ο οποίος κυριαρχεί στην αμερικανική πολιτική σκηνή εδώ και μία δεκαετία, ενδέχεται να μην είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει εύκολα το προσκήνιο. Η συνεχιζόμενη επιρροή του στους ψηφοφόρους του MAGA θα μπορούσε να περιπλέξει την προσπάθεια του επόμενου υποψηφίου των Ρεπουμπλικανών να αναδειχθεί σε ηγέτη του κόμματος.
Η εσωκομματική μάχη των Δημοκρατικών
Ο Νταγκ Σόσνικ, πολιτικός στρατηγικός σύμβουλος των Δημοκρατικών, εκτιμά ότι τόσο η προοδευτική όσο και η μετριοπαθής πτέρυγα του κόμματος θα θεωρήσουν πως τα εκλογικά αποτελέσματα δικαιώνουν τις πολιτικές επιλογές τους. Αυτό, όπως σημειώνει, προμηνύει μια έντονη εσωκομματική αντιπαράθεση για τη μελλοντική φυσιογνωμία των Δημοκρατικών, καθώς θα αρχίσει να διαμορφώνεται η κούρσα του 2028.
Μία από τις πιο ηχηρές νίκες της προοδευτικής πτέρυγας καταγράφηκε στη μάχη για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, όπου ο Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ-Σαγιέν επικράτησε με άνεση του Ρεπουμπλικανού Μάικ Ρότζερς, σε μια πολιτεία που αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις προεδρικές εκλογές του 2028. Ο Ελ-Σαγιέν έγινε ο πρώτος μουσουλμάνος που εκλέγεται στη Γερουσία των ΗΠΑ.
"Όλες οι διαφορετικές πτέρυγες του Δημοκρατικού Κόμματος μπορούν να αντλήσουν επιβεβαίωση από τα αποτελέσματα της χθεσινής βραδιάς", δήλωσε την Τετάρτη ο Σόσνικ, προσθέτοντας ότι δεν θεωρεί πως κάποιος μπορεί ή πρέπει να επιχειρήσει να περιορίσει τις ιδεολογικές διαφορές στο εσωτερικό του κόμματος.
Αρκετά στελέχη των Δημοκρατικών έχουν ήδη παραδεχθεί ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο διεκδίκησης του προεδρικού χρίσματος ή έχουν αποφύγει να αποκλείσουν μια τέτοια προοπτική. Οι περισσότεροι πέρασαν τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής περιόδου στηρίζοντας υποψηφίους του κόμματος σε πολιτείες που έχουν κομβικό ρόλο στις πρώτες εσωκομματικές αναμετρήσεις, όπως η Νεβάδα, το Νιου Χάμσαϊρ και η Νότια Καρολίνα.
Μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται είναι η πρώην αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις, η οποία ηττήθηκε από τον Τραμπ στις εκλογές του 2024, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, ο κυβερνήτης του Κεντάκι Άντι Μπέσιρ, ο πρώην υπουργός Μεταφορών Πιτ Μπούτιτζετζ και η βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες φωνές της προοδευτικής πτέρυγας.
Το Reuters επικοινώνησε με εκπροσώπους εννέα από τα πλέον προβεβλημένα στελέχη που ενδέχεται να διεκδικήσουν το χρίσμα, χωρίς κανένα από αυτά να επιβεβαιώσει ότι προτίθεται να είναι υποψήφιο το 2028.
Εννέα ημέρες μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, αρκετοί πιθανοί υποψήφιοι των Δημοκρατικών, μεταξύ των οποίων ο Μπούτιτζετζ και ο προοδευτικός βουλευτής της Καλιφόρνιας Ρο Κάνα, αναμένεται να συμμετάσχουν σε εκδήλωση στο Ντένβερ, την οποία διοργανώνει η οργάνωση Majority Democrats.
Η συγκεκριμένη οργάνωση, η οποία στηρίζεται κυρίως από μετριοπαθείς Δημοκρατικούς και τον δισεκατομμυριούχο χρηματοδότη Στιβ Μάντελ, προωθεί την ανάδειξη νεότερων στελεχών στην ηγεσία του κόμματος και την υιοθέτηση μιας πιο κεντρώας πολιτικής πλατφόρμας.
Ο βουλευτής της Μασαχουσέτης Τζέικ Οκόινκλος, επικεφαλής της οργάνωσης, δήλωσε ότι στόχος της εκδήλωσης είναι να πυροδοτήσει τη συζήτηση για το μέλλον των Δημοκρατικών πριν διαμορφωθεί η κούρσα του 2028. Παράλληλα, επιδιώκει να διαμορφωθεί μια θετική πολιτική ατζέντα που θα εξηγεί τι πρεσβεύει το κόμμα και όχι απλώς τι απορρίπτει από την πολιτική Τραμπ.
Ο πολιτικός σύμβουλος των Δημοκρατικών Σκοτ Φέρσον εκτιμά ότι η εσωκομματική αναμέτρηση για το προεδρικό χρίσμα θα μπορούσε να προσελκύσει έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό υποψηφίων.
"Υπάρχουν τουλάχιστον 30 Δημοκρατικοί που λένε σε ανθρώπους του στενού τους περιβάλλοντος: "Πιστεύετε ότι πρέπει να είμαι υποψήφιος;"", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι Ρεπουμπλικανοί στη σκιά του Τραμπ
Σε αντίθεση με τους Δημοκρατικούς, οι πιθανοί υποψήφιοι των Ρεπουμπλικανών για το 2028 έχουν μέχρι στιγμής κινηθεί με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα, αποφεύγοντας να βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης και διατηρώντας χαμηλό προφίλ απέναντι στον Τραμπ.
Η στάση αυτή ενδέχεται πλέον να αλλάξει, μετά την εκλογική ήττα της Τρίτης, η οποία ανέδειξε τη βαθιά δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για τους χειρισμούς του προέδρου στην οικονομία και την εξωτερική πολιτική, αλλά και την απαίτηση για πιο αποφασιστική αντιμετώπιση της διαφθοράς στην κυβέρνηση.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, σύμφωνα με τον Ρεπουμπλικανό πολιτικό σύμβουλο Ματ Ντολ. Ως αντιπρόεδρος, έχει σαφώς μικρότερα περιθώρια να διαφοροποιηθεί από τον Τραμπ σε σχέση με άλλα στελέχη της κυβέρνησης, καθώς ο θεσμικός του ρόλος συνεπάγεται την υπεράσπιση του προέδρου και των πολιτικών του επιλογών.
"Ο Βανς απλώς δεν έχει την ευελιξία που διαθέτει ένα άλλο μέλος του υπουργικού συμβουλίου, το οποίο θα μπορούσε να παραιτηθεί", σημείωσε ο Ντολ.
Πάντως, ο Βανς αναγνώρισε την Τετάρτη ότι ο πόλεμος με το Ιράν, τον οποίο ξεκίνησε ο Τραμπ τον Φεβρουάριο και ο οποίος είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην αμερικανική κοινή γνώμη, κόστισε στους Ρεπουμπλικανούς την εκλογική αναμέτρηση. Η τοποθέτησή του, ωστόσο, δεν συνιστά σαφή ρήξη με τον πρόεδρο, ο οποίος είχε προχωρήσει σε ανάλογη παραδοχή το βράδυ της Τρίτης.
Όποιος αναδειχθεί τελικά υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία θα κληθεί να διατηρήσει τη στήριξη της εκλογικής βάσης του MAGA, επιχειρώντας ταυτόχρονα να ανασυγκροτήσει την ευρύτερη εκλογική συμμαχία που οδήγησε τον Τραμπ στη νίκη το 2024.
Τα exit polls της Τρίτης έδειξαν ότι σημαντικές ομάδες ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει αυτή τη συμμαχία, μεταξύ των οποίων οι νεότεροι ψηφοφόροι, οι ισπανόφωνοι και ένα τμήμα των Αφροαμερικανών ανδρών, απομακρύνθηκαν από τους Ρεπουμπλικανούς.
Ο Βανς έχει δηλώσει ότι υπάρχει "κάποια πιθανότητα" να μην είναι υποψήφιος, επικαλούμενος οικογενειακούς λόγους. Από την πλευρά του, ο Ρούμπιο έχει ξεκαθαρίσει ότι "δεν έχει προς το παρόν σχέδια" να διεκδικήσει την προεδρία.
Ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις, ο οποίος είχε διεκδικήσει ανεπιτυχώς το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών απέναντι στον Τραμπ το 2024, δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο μιας νέας υποψηφιότητας.
