Το Τείχος άλλοτε καταρρέει, άλλοτε εμφανίζεται πιο γρήγορα από όσο μπορούμε να φανταστούμε. Ας είμαστε καλύτερα σε επιφυλακή. Σχόλιο του Γιάννη Παπαδημητρίου.
Πόσο γρήγορα υψώνεται γύρω μας ένα απειλητικό Τείχος; Πόσο άμεσα μπορούμε ή και πρέπει να πάρουμε σκληρές αποφάσεις για να αποφύγουμε τον εγκλωβισμό πίσω από το Τείχος; Στην υπέροχη ταινία "3,5 ώρες" ("3 1/2 Stunden") του Γερμανού σκηνοθέτη Εντ Χέρτσογκ οι επιβάτες της ταχείας αμαξοστοιχίας από το Μόναχο στο Βερολίνο βιώνουν με δραματικό τρόπο αυτά τα διλήμματα στις 13 Αυγούστου 1961.
Φεύγουν από τα συντρίμμια του Μονάχου με μία αίσθηση ρουτίνας. Πλησιάζουν στα συντρίμμια του Ανατολικού Βερολίνου με μία αίσθηση πανικού. Διότι έχουν ακούσει στο ραδιόφωνο ότι οι Ανατολικογερμανοί οικοδομούν ένα Τείχος που θα χωρίσει την πόλη στα δύο. Πρέπει να πάρουν αποφάσεις ζωής. Μέσα σε λίγες ώρες οικογένειες χωρίζονται ή χωρίζουν, γάμοι ματαιώνονται, παρέες διαλύονται ή και ξανασυνδέονται. Γενικότερα, η ζωή πίσω από το Τείχος έχει δώσει υλικό για μικρά τηλεοπτικά ή κινηματογραφικά αριστουργήματα.
Όσα φέρνει η ώρα, δεν τα φέρνει ο αιώνας
Απροειδοποίητα υψώθηκε το Τείχος του Βερολίνου. Νομίζαμε πως θα παραμείνει για μία αιωνιότητα, αλλά κατέρρευσε εξίσου απροειδοποίητα στις 9 Νοεμβρίου 1989. Ασφαλώς, η "δυναμική" της κατάρρευσης του καθεστώτος προϋπήρχε. Και μάλιστα (τι ειρωνεία της ιστορίας κι αυτή...) ενισχύθηκε με τους εορτασμούς για τα 40 χρόνια της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας (ΛΔΓ) τον Οκτώβριο του 1989, όταν ο Σοβιετικός ηγέτης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ εξομολογήθηκε στους Ανατολικογερμανούς οικοδεσπότες πως όχι μόνο "δεν υπάρχει φράγκο" για δάνεια, αλλά έχει φαλιρίσει και ο ίδιος...
