Οι Φιλιππίνες και η Κίνα ανέφεραν την τρίτη αντιπαράθεσή τους μέσα στην εβδομάδα στη Νότια Σινική Θάλασσα, γεγονός που κλιμάκωσε περαιτέρω την ένταση, την ώρα που οι ΗΠΑ ενίσχυαν την παρουσία τους στα αμφισβητούμενα ύδατα.
Η Ακτοφυλακή της Κίνας ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι έλαβε "μέτρα ελέγχου" εναντίον πολλών φιλιππινέζικων σκαφών, τα οποία, όπως υποστήριξε, πραγματοποιούσαν "παράνομες δραστηριότητες" στην ύφαλο Σκάρμπορο (Scarborough Shoal). Η ανακοίνωση δεν διευκρίνιζε ποια ακριβώς μέτρα ελήφθησαν, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η Ακτοφυλακή των Φιλιππίνων δήλωσε ότι η κινεζική ακτοφυλακή χρησιμοποίησε υδροβόλα (κανόνια νερού) εναντίον σκαφών της Ακτοφυλακής και του Γραφείου Αλιείας των Φιλιππίνων, σηματοδοτώντας τη δεύτερη συνεχόμενη ημέρα επεισοδίων στην ύφαλο Σκάρμπορο.
"Η Ακτοφυλακή των Φιλιππίνων καταδικάζει απερίφραστα τις επικίνδυνες και αντιεπαγγελματικές ενέργειες της Ακτοφυλακής της Κίνας", ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
Την Πέμπτη, η Μανίλα είχε ανακοινώσει ότι σκάφος της κινεζικής ακτοφυλακής εκτόξευε νερό με υδροβόλο επί περισσότερα από δύο λεπτά εναντίον φιλιππινέζικου σκάφους στη διαφιλονικούμενη ύφαλο.
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, οι ΗΠΑ ενίσχυσαν τόσο τη ρητορική τους όσο και τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, εξέλιξη που συνέπεσε με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στη Μανίλα για σύνοδο κορυφής. Οι ΗΠΑ και οι Φιλιππίνες συνδέονται με συνθήκη αμοιβαίας άμυνας.
Μετά τη συνάντησή του με τον Ρούμπιο, ο πρόεδρος των Φιλιππίνων, Φερντινάντ Μάρκος Τζούνιορ, είχε τηλεφωνική επικοινωνία αργά το βράδυ της Πέμπτης με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον διαβεβαίωσε ότι οι ανησυχίες της Μανίλα θα τεθούν στη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, τον Σεπτέμβριο.
Επίσης την Παρασκευή, ο 7ος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ δημοσίευσε φωτογραφία στην πλατφόρμα X, στην οποία εμφανίζεται η ομάδα μάχης του αεροπλανοφόρου USS George Washington να διέρχεται από το Στενό του Λουζόν προκειμένου να πραγματοποιήσει επιχειρήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Τα επεισόδια στην ύφαλο Σκάρμπορο σημειώθηκαν μετά τη συνάντηση, την Τετάρτη, του υπουργού Εξωτερικών της Κίνας, Ουάνγκ Γι, με την υπουργό Εξωτερικών των Φιλιππίνων, Μα. Τερέζα Λαζάρο, κατά την οποία οι δύο πλευρές αντάλλαξαν έντονες διαμαρτυρίες στην πρώτη τους κατ’ ιδίαν συνάντηση από το 2024.
Ο Ουάνγκ προειδοποίησε κατά τη συνάντηση ότι οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται "σε κρίσιμο σταυροδρόμι και εναπόκειται στις Φιλιππίνες να κάνουν τη σωστή και ορθολογική επιλογή".
Η ένταση ήταν ήδη αυξημένη από νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, όταν οι Φιλιππίνες κατηγόρησαν προσωπικό της κινεζικής ακτοφυλακής ότι επιτέθηκε επιθετικά και τραυμάτισε έναν ναύτη του Πολεμικού Ναυτικού με ξύλινο γκλομπ στην ύφαλο Second Thomas Shoal.
Ο Ρούμπιο δήλωσε την Πέμπτη ότι σκάφος της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ υποστήριξε τις Φιλιππίνες κατά τη διάρκεια του επεισοδίου νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, παρεμβαίνοντας ανάμεσα στις δύο πλευρές και επιτρέποντας την απομάκρυνση του τραυματισμένου ναύτη.
"Είμαστε ήδη εδώ. Είμαστε ήδη παρόντες. Έχουμε ρόλο και δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τους συμμάχους μας", δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας δεν θα γίνει εις βάρος των συμμάχων και των εταίρων της Ουάσιγκτον.
Η Κίνα απέκτησε τον ουσιαστικό έλεγχο της υφάλου Σκάρμπορο, την οποία αποκαλεί νήσο Χουανγκγιάν (Huangyan Island), καθώς και των γειτονικών της υδάτων, μετά από αντιπαράθεση με τις Φιλιππίνες το 2012.
Έκτοτε, το Πεκίνο έχει δημιουργήσει τεχνητά νησιά και έχει ανεγείρει εγκαταστάσεις σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές, επιδιώκοντας να εδραιώσει τις εκτεταμένες εδαφικές του διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα, οι οποίες απορρίφθηκαν με απόφαση διεθνούς διαιτητικού δικαστηρίου το 2016.
