Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται βασικός παράγοντας ανακατανομής κεφαλαίων στις ευρωπαϊκές αγορές venture capital το 2026. Σύμφωνα με το "2026 EMEA Private Capital Outlook" της PitchBook, η AI αναμένεται να απορροφήσει πάνω από το 50% της συνολικής αξίας των επενδύσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου (VC) στην Ευρώπη, ξεπερνώντας κάθε άλλο υποκλάδο. Πρόκειται για μια μετατόπιση που δεν αφορά αποκλειστικά τις τεχνολογικές startups, αλλά επηρεάζει στρατηγικά όλους τους κλάδους όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει διατηρήσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ουσιαστική αύξηση παραγωγικότητας.
Χρονιά καμπής το 2025
Η κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης το 2025 δεν αποτέλεσε έκπληξη. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν την AI στον πυρήνα της δραστηριότητάς τους προσέλκυσαν σημαντικά κεφάλαια στην Ευρώπη, καθώς οι επενδυτές διοχέτευσαν ολοένα και περισσότερους πόρους στις εταιρείες που ξεχώριζαν για τη δυναμική και τις προοπτικές τους. Το αποτέλεσμα ήταν μια σαφής διάκριση στην αγορά του venture capital, ανάμεσα στους κλάδους που αξιοποιούν ουσιαστικά την τεχνητή νοημοσύνη και σε εκείνους που παραμένουν εκτός αυτής της τεχνολογικής μετάβασης.
Το μερίδιο των συμφωνιών που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη στην Ευρώπη αυξήθηκε ταχύτατα, φτάνοντας το 37,9% της συνολικής αξίας των VC επενδύσεων, από 27,7% το 2024. Παρά τη δυναμική αυτή, η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου η AI αντιπροσωπεύει το 63,3% της συνολικής αξίας των venture επενδύσεων. Η Ευρώπη, όπως συχνά συμβαίνει, ακολουθεί με καθυστέρηση την ανάπτυξη των ΗΠΑ και αναμένεται τα επόμενα χρόνια να προσεγγίσει ή τουλάχιστον να ακολουθήσει τα βήματα της αμερικανικής αγοράς.
Η απόσταση μεταξύ των δύο αγορών αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα στα μεγέθη των συμφωνιών και στις αποτιμήσεις. Στην Ευρώπη, η μέση αξία μιας συμφωνίας AI διαμορφώνεται στα 2,6 εκατ. ευρώ, ενώ στις ΗΠΑ φτάνει τα 5,9 εκατ. ευρώ. Το χάσμα στις προ-χρηματικές αποτιμήσεις (pre-money valuations) είναι ακόμη μεγαλύτερο, με την Ευρώπη στα 8,8 εκατ. ευρώ και τις ΗΠΑ στα 44,4 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχη εικόνα προκύπτει και από τη σύγκριση των μεγαλύτερων συμφωνιών της τελευταίας δεκαετίας. Οι 10 κορυφαίες AI συμφωνίες στις ΗΠΑ ανήλθαν συνολικά σε 111,7 δισ. ευρώ, έναντι μόλις 9,6 δισ. ευρώ στην Ευρώπη. Η απόκλιση αυτή αναδεικνύει τόσο το διαρθρωτικό μειονέκτημα της ευρωπαϊκής αγοράς –κατακερματισμός, μικρότερη κλίμακα, λιγότερο βάθος κεφαλαίων– όσο και το σημαντικό περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξης.
