Της Ελευθερίας Κούρταλη

Οι "τιμωροί" των αγορών είναι εδώ. Οι γνωστοί "vigilantes" επιτίθενται στη Γαλλία και καραδοκούν να ταρακουνήσουν όποια κυβέρνηση δεν συνετίζεται δημοσιονομικά.

Οι αποδόσεις των ομολόγων διεθνώς έχουν εκτοξευθεί, με αυτές σε Γαλλία και ΗΠΑ να κινούνται σε υψηλά 24 ετών, ενώ σε υψηλά 28 ετών σκαρφάλωσαν οι αποδόσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το sell-off είναι διεθνές, ευρύ και είναι πραγματικό. Και πλέον έχει μεταδοθεί στις αγορές μετοχών και εταιρικών ομολόγων, ενώ "απειλεί" και το ευρώ. Αν και η σύγκριση της σημερινής κατάστασης –και τα εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους οι θεσμοί– με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα πως "δεν ζούμε μια επανάληψη", ωστόσο κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως βιώνουμε όντως μια κρίση. Και μάλιστα των χωρών που κάποτε ήταν οι σταθεροποιητές και οι πυλώνες της οικονομίας και των αγορών. 

Όταν διεθνείς οίκοι δηλώνουν ανοιχτά ότι οι μεγαλύτεροι φόβοι και ανησυχίες εντοπίζονται στη Γαλλία και τις ΗΠΑ, και όχι σε κάποιες μικρές οικονομίες, τότε αναμφισβήτητα βιώνουμε μια πρωτοφανή κρίση. Επιπλέον, πολλές μεγάλες οικονομίες πληρώνουν για να δανειστούν περισσότερο από κάθε άλλη φορά από τη δεκαετία του 1990 ή του 2000, ενώ θα κληθούν να αναχρηματοδοτήσουν χρέος, το οποίο ανέλαβαν κατά τις περιόδους εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων, με αυτά τα πολύ ακριβά επιτόκια. Ορισμένοι εκτιμούν πως το σκηνικό του πολύ υψηλού διεθνούς χρέους και των αυξανόμενων τόκων εξυπηρέτησής του μπορεί απλώς να συνεχίσει να "φουσκώνει" και να εισερχόμαστε έτσι σε μια νέα κανονικότητα, ωστόσο κάποια στιγμή η ανάπτυξη της οικονομίας –η οποία προς το παρόν έχει αποδειχθεί ανθεκτική– θα καθρεφτίσει αυτά τα προβλήματα. Και χωρίς ανάπτυξη ή, ακόμα χειρότερα, σε ένα περιβάλλον ύφεσης, ένα ισχυρό σοκ θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο.

Το γεγονός είναι πως αυτή τη στιγμή τόσο η δημοσιονομική πολιτική όσο και η νομισματική δεν έχουν πολλά "εφόδια". Όσο ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο, οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν μεγάλη "ελευθερία" κινήσεων. Και οι κυβερνήσεις, οι οποίες στη συντριπτική τους πλειονότητα αντιμετωπίζουν ελλείμματα, έχουν μπει σε έναν φαύλο κύκλο ολοένα και υψηλότερων επιπέδων χρέους και ολοένα ακριβότερου κόστους δανεισμού. Συνεπώς, ταυτόχρονα, δύο ισχυροί μηχανισμοί είναι αποδυναμωμένοι.